Kịp thời thể chế hóa Nghị quyết 02-NQ/TW
Sáng 12-4, sau khi thảo luận tại hội trường về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) và Dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), đợt 1 Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã khép lại sau gần 7 ngày làm việc.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) được xây dựng nhằm thể chế hóa kịp thời Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn mới. Với các cơ chế vượt trội, dự thảo luật được kỳ vọng trở thành cơ sở pháp lý quan trọng giúp Thủ đô phát triển tương xứng vai trò trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời tháo gỡ 5 “điểm nghẽn” hiện hữu.
Tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết là “phân cấp, phân quyền triệt để, toàn diện” cho Hà Nội. Đây là nền tảng để xây dựng các quy định cho phép thành phố chủ động quyết định và chịu trách nhiệm trong thực thi quyền hạn, qua đó mở ra không gian phát triển mới.
Dự thảo luật nổi bật với nhiều nội dung mới như: mở rộng nguyên tắc áp dụng pháp luật; bổ sung cơ chế miễn trách nhiệm pháp lý trong một số trường hợp; cho phép thành lập đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt; tăng thẩm quyền tổ chức bộ máy; nâng mức xử phạt hành chính; quy định cụ thể việc ngừng cung cấp điện, nước để xử lý vi phạm; đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình và minh bạch.
Các đại biểu Quốc hội đánh giá việc sửa đổi Luật Thủ đô có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo nền tảng thể chế đủ mạnh để Hà Nội phát triển, tiệm cận các mô hình đô thị hiện đại trong khu vực và thế giới. Dự thảo cũng mở ra không gian thể chế linh hoạt hơn, cho phép thành phố ban hành các quy định khác với pháp luật hiện hành trong những lĩnh vực chưa được quy định rõ.
Một yêu cầu quan trọng được nhấn mạnh là phân quyền phải bảo đảm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ quy trình, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm và hiệu quả; đồng thời gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực, công khai và minh bạch.
Xây dựng thiết chế pháp lý đặc thù, vượt trội
Tại phiên thảo luận tổ, lãnh đạo cấp cao nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Luật Thủ đô trở thành một thiết chế pháp lý đặc thù, đủ mạnh và mang tính dẫn dắt, nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn đang cản trở sự phát triển.
Mọi chính sách phát triển cần đặt trên nền tảng công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân, với mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm an toàn cho người dân Thủ đô.
Tinh thần chung của luật là trao quyền tối đa cho chính quyền thành phố theo nguyên tắc “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”. Bên cạnh đó, quy hoạch đô thị cần được công bố rộng rãi, gắn với triển khai thực hiện, công tác bồi thường, tái định cư và thu hồi đất phục vụ phát triển.
Dự thảo luật tập trung vào 4 nhóm vấn đề lớn: đẩy mạnh phân quyền; bảo vệ cán bộ, khuyến khích đổi mới sáng tạo; tăng cường công cụ quản lý đô thị hiệu quả; và định hướng phát triển bền vững dựa trên kinh tế tri thức, đô thị đa trung tâm, liên kết vùng, gắn với bảo tồn văn hóa.
Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ sớm được thông qua theo quy trình rút gọn và có hiệu lực trong thời gian tới. Đây được xem là đạo luật mang tầm chiến lược, thể hiện quyết tâm xây dựng Hà Nội phát triển mạnh mẽ, hướng tới vị thế khu vực và quốc tế.
