Một trong những chuyển biến rõ nét là việc các cơ sở sản xuất không còn dừng lại ở sản phẩm thô, mà đã chú trọng đầu tư chế biến sâu, đa dạng hóa chủng loại nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng phong phú của người tiêu dùng. Từ những sản phẩm truyền thống, các đơn vị đã nghiên cứu, cải tiến để tạo ra nhiều dòng sản phẩm mới, tiện lợi hơn, phù hợp với nhiều phân khúc thị trường. Song song với đó, việc chuẩn hóa quy trình sản xuất theo các tiêu chuẩn an toàn như VietGAP, hữu cơ cũng được quan tâm, giúp nâng cao chất lượng và uy tín sản phẩm.

Đặc biệt, mẫu mã, bao bì sản phẩm, yếu tố từng bị xem nhẹ, nay đã trở thành “chìa khóa” quan trọng trong cạnh tranh thị trường. Nhiều cơ sở đã mạnh dạn đầu tư thiết kế bao bì hiện đại, chuyên nghiệp, có đầy đủ thông tin truy xuất nguồn gốc, mã QR, nhãn mác rõ ràng. Bao bì không chỉ đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm mà còn góp phần kể câu chuyện về nguồn gốc, văn hóa và giá trị của sản phẩm, qua đó tạo ấn tượng với người tiêu dùng. Việc thay đổi diện mạo sản phẩm đã giúp nhiều mặt hàng nông sản truyền thống thoát khỏi hình ảnh đơn điệu, từng bước chinh phục các hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện ích và thị trường quà tặng.

Cùng với đó, hoạt động marketing và xúc tiến thương mại cũng có nhiều đổi mới. Nếu trước đây, việc tiêu thụ sản phẩm chủ yếu phụ thuộc vào thương lái, thì nay các hợp tác xã, doanh nghiệp đã chủ động tìm kiếm thị trường, ứng dụng công nghệ số để quảng bá sản phẩm. Nhiều đơn vị đã tận dụng hiệu quả các nền tảng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để giới thiệu, bán hàng trực tuyến, mở rộng kênh phân phối. Cùng với đó, việc tham gia các hội chợ, triển lãm, tuần hàng nông sản an toàn cũng giúp sản phẩm tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng, nâng cao nhận diện thương hiệu.

Tiêu biểu cho sự chuyển mình này có thể kể đến sản phẩm cốm mộc Ngô Thức, một thương hiệu gắn liền với nghề truyền thống của Hà Nội. Làng nghề Cốm Mễ Trì từ lâu đã trở thành biểu tượng của tinh hoa ẩm thực Hà Nội. Với hơn trăm năm truyền thống, cốm Mễ Trì không chỉ là một món quà quê mộc mạc mà còn là sự kết tinh của bàn tay khéo léo và tình yêu với hạt lúa quê hương. Các sản phẩm mang thương hiệu Cốm mộc Ngô Thức của Hợp tác xã làng nghề truyền thống cốm Mễ Trì đã kế thừa và phát triển nghề làm cốm truyền thống. Với tâm huyết gìn giữ giá trị văn hóa và nâng cao chất lượng, Hợp tác xã (HTX) đã sản xuất và cung cấp các sản phẩm cốm sạch, thơm ngon và an toàn sức khỏe. Tất cả các sản phẩm đều được làm từ 100% lúa nếp non tuyển chọn kỹ lưỡng, trải qua quy trình chế biến thủ công kết hợp công nghệ hiện đại, đảm bảo giữ trọn hương vị tự nhiên. Các sản phẩm của HTX không chỉ đa dạng như cốm tươi, cốm khô, bánh cốm, chả cốm, xôi cốm, sữa chua cốm, trà sữa cốm,… mà còn đáp ứng nhu cầu quà biếu cao cấp với bao bì sang trọng và tinh tế. Hiện đã có 6 sản phẩm chế biến từ cốm của HTX được đánh giá và công nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Không chỉ giữ gìn hương vị cốm đặc trưng, HTX đã chú trọng đầu tư vào khâu đóng gói, bao bì sản phẩm được thiết kế tinh tế, mang đậm bản sắc văn hóa, đáp ứng thị hiếu của khách hàng trong và ngoài nước. Đồng thời, sản phẩm được quảng bá rộng rãi thông qua các kênh truyền thông, sự kiện xúc tiến thương mại, góp phần nâng cao giá trị và vị thế trên thị trường. Chị Ngô Thị Thức - Chủ tịch HĐQT Hợp tác xã làng nghề truyền thống cốm Mễ Trì chia sẻ: “Với phương châm "Giữ gìn hương vị xưa - Mang đến sự khác biệt", Cốm Mộc Ngô Thức cam kết cung cấp cho khách hàng những sản phẩm cốm chất lượng cao, không chỉ mang đậm bản sắc truyền thống mà còn đáp ứng nhu cầu hiện đại về vệ sinh an toàn thực phẩm. Sản phẩm cốm của chúng tôi được chế biến hoàn toàn thủ công, từ khâu chọn nguyên liệu cho đến quá trình chế biến tỉ mỉ”.

Tương tự, sản phẩm miến dong làng So (xã Hưng Đạo) đang tích cực được đưa ra thế giới thông qua việc nâng cao chất lượng, tiêu chuẩn OCOP, và cải tiến bao bì. Các doanh nghiệp địa phương, nổi bật như Công ty TNHH sản xuất thương mại và xuất nhập khẩu Dương Kiên, đã xuất khẩu thành công sản phẩm này nhờ giữ  hương vị truyền thống kết hợp nâng cao chất lượng sản phẩm. Sản phẩm miến dong Dương Kiên đã đạt OCOP 4 sao và đạt tiềm năng 5 sao, là mặt hàng xuất khẩu đi các nước Nhật, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan,... “Chúng tôi luôn chú trọng giữ gìn chất lượng truyền thống, đồng thời ứng dụng công nghệ để nâng cao năng suất, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Việc xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh quảng bá giới thiệu sản phẩm là yếu tố then chốt để sản phẩm vươn xa”, ông Dương Đình Khôi - Giám đốc Công ty TNHH sản xuất thương mại và xuất nhập khẩu Dương Kiên cho biết.

Đóng vai trò quan trọng trong quá trình này là sự đồng hành, hỗ trợ tích cực của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội. Thời gian qua, Sở đã triển khai nhiều chương trình, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển nông sản theo hướng nâng cao giá trị gia tăng. Trong đó, trọng tâm là hỗ trợ các đơn vị xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu, hoàn thiện bao bì, tem truy xuất nguồn gốc, giúp sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường. Bên cạnh đó, Sở cũng đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung – cầu thông qua việc tổ chức hội chợ, triển lãm, tuần hàng nông sản an toàn, sự kiện quảng bá sản phẩm OCOP. Đây là cầu nối quan trọng giúp doanh nghiệp, hợp tác xã tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại, tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường tiêu thụ. Không chỉ trong nước, các hoạt động xúc tiến thương mại quốc tế cũng được quan tâm, tạo cơ hội để nông sản Hà Nội vươn ra thị trường nước ngoài.

Công tác đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cho các chủ thể sản xuất cũng được chú trọng. Các lớp tập huấn về kỹ năng marketing, chuyển đổi số, xây dựng chuỗi giá trị, quản trị thương hiệu… đã giúp các hợp tác xã, doanh nghiệp từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh. Qua đó, góp phần thay đổi nhận thức, tư duy từ “làm nông” sang “làm kinh tế nông nghiệp”, lấy thị trường làm trung tâm, hướng tới phát triển bền vững.

Tuy nhiên, để nông sản Hà Nội thực sự “cất cánh”, vẫn cần tiếp tục tháo gỡ những khó khăn, thách thức như quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, liên kết chuỗi chưa chặt chẽ, năng lực cạnh tranh còn hạn chế. Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực… sẽ là những yếu tố then chốt trong thời gian tới.

Có thể khẳng định, với sự chủ động đổi mới của các đơn vị sản xuất cùng sự hỗ trợ hiệu quả từ cơ quan quản lý, nông sản Hà Nội đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Những sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa, được đầu tư bài bản về chất lượng, mẫu mã và thương hiệu không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước mà còn có tiềm năng lớn để vươn ra thế giới. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng một nền nông nghiệp Thủ đô hiện đại, giá trị cao và phát triển bền vững trong giai đoạn mới./.

Lưu Phượng