Đây là những kháng sinh thực vật đã được dân gian sử dụng phòng trị nhiều bệnh trong chăn nuôi cho hiệu quả tốt lại ít độc tính. Sử dụng thảo dược trong phòng trị bệnh cho gia súc, gia cầm thay thế kháng sinh (đặc biệt trong phòng bệnh và có khả năng kích thích tăng trưởng) giảm được giá thành, tạo thực phẩm sạch và an toàn cho xã hội.

* Phòng, trị bệnh cúm cho gia cầm

Trong tỏi có chứa allicin, một chất kháng sinh tự nhiên rất mạnh, mạnh hơn pencillin, có hoạt tính kháng khuẩn. Sử dụng củ tỏi trộn vào thức ăn của gà, vịt con để phòng bệnh. 

 - Cách dùng: lấy 2-3 củ tỏi, xay nhuyễn, vắt lấy nước cốt, để trong không khí 15-20 phút, sau đó đem hoà nước cho gà uống, bã tỏi rải quanh chuồng cho gà ngửi mùi.  

Hoặc có thể đổ nước tỏi này vào máng cho gà tự tìm đến uống đối với gà còn mạnh khoẻ. Khoảng 2-3 ngày/lần cho gà uống nước tỏi pha loãng.

 - Vịt bị toi: dùng lá ngải cứu + lá hương nhu  và quả bồ kết đốt xông đầu hướng gió, và xông thuốc nhiều lần trong thời gian có dịch cũng cho hiệu quả tốt. Trong cây thuốc, hoạt tính kháng khuẩn thường không chỉ một chất mà gồm nhiều chất hỗ trợ nhau nên là một kiểu phối hợp kháng sinh rất tốt.

- Ngoài ra, cho gia cầm ngửi khói quả bồ kết định kỳ 5-7 ngày một lần, làm mũi gà, vịt thông thoáng, phòng hiệu quả các bệnh về đường hô hấp.

- Trộn bột gừng, tỏi và nghệ vào thức ăn không những giúp gà, vịt nuôi tăng sức đề kháng, tăng trọng lượng mà còn làm tăng tỷ lệ đẻ trứng.

*  Trị các bệnh cho lợn

- Trộn tỏi vào thức ăn cũng có tác dụng trị bệnh tiêu chảy do vi khuẩn và bệnh đóng dấu trên lợn.

 Lá và củ hẹ tác dụng kháng khuẩn mạnh đối với nhiều loại vi khuẩn như trực khuẩn mủ xanh (Pseudomonas aeruguinosa), thương hàn, lỵ... do chất odorin và tính kháng khuẩn của cây hẹ khá bền vững. Củ nghệ chứa curcumin đóng vai trò quan trọng trong kích thích hệ miễn dịch, là chất chống oxy hoá, kháng khuẩn và kháng viêm.

Cây mơ lông thường được sử dụng trị viêm ruột do lỵ trực trùng (Shigella dysenteriae) và bôi ngoài da trị eczema trên da lợn.

- Thường xuyên bổ sung tỏi, nghệ vào khẩu phần ăn của lợn thịt giúp giảm tỷ lệ tiêu chảy và ho, giảm tổn thương nhu mô phổi, giúp tăng trọng tốt.

- Để phòng và trị bệnh tiêu chảy trên lợn con, có thể sử dụng cây phèn đen trộn vào thức ăn của lợn mẹ cũng mang lại hiệu quả rất cao.

Các phương pháp này tuy cầu kỳ nhưng hiệu quả rất tốt, và quan trọng là mang lại nguồn thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng./.

   Vương Thị Chung