Để mạ khỏe, sinh trưởng tốt, đủ lượng mạ cấy đúng thời vụ, đảm bảo diện tích và năng suất. Bà con cần lưu ý một số kỹ thuật trong ngâm ủ, gieo và chăm sóc mạ như sau:
Trước khi ngâm:
Cần loại bỏ hạt nép, hạt lửng, bằng cách ngâm trong dung dịch nước muối 15% trong khoảng 10 - 15 phút sau đó gạn lấy hạt chìm, đãi sach.
Xử lý ngâm hạt giống vào nước ấm 540C (3 sôi + 2 lạnh).
Thời gian ngâm, ủ đối với lúa lai từ 10 - 15 giờ, lúa thuần từ 36 - 48 giờ.
Trong quá trình ngâm cứ 6 - 8 giờ đãi sạch và thay nước để không bị chua, khi hạt nứt lanh, nhìn rõ phôi trắng bên trong thì đãi sạch đem vào ủ ấm.
Sử dụng bao tải dứa hoặc túi vải, thoáng khí, thoát nước tốt, không dùng bao kín, bí hơi khó thoát nước để ủ, ủ giống trong rơm dạ hoặc thùng xốp để giữ ấm cho mộng mạ. Trong quá trình ủ cứ 6 - 8 giờ bổ sung nước ấm và đảo trộn đều để mống phát triển cân đối giữa mầm và rễ, khi mầm dài từ 1/3 đến 1/2 hạt thóc, rễ dài bằng hạt thóc thì đem gieo.
Chuẩn bị ruộng mạ:
Làm đất làm kỹ, sạch cỏ dại. Lên luống rộng 1,2 đến 1,4 mét, cao 10 - 20 cm, rãnh thoát nước tốt.
Bón lót cho 1 sào mạ: Khoảng 200 kg phân chuồng hoai mục + 20 kg Supelân + tro bếp (nếu có), tuyệt đối không bón đạm urê cho mạ.
Gieo mạ:
Lượng giống gieo trung bình 0,5 -1 kg thóc giống cho một sào ruộng cấy. Gieo mạ vào buổi trưa, khi nhiệt độ trên 150C, chia hạt giống thành 2 - 3 lần gieo đều trên mặt luống. Gieo xong phủ một lớp tro bếp lên trên luống mạ và tiến hành căng phủ nilon ngay.
Che phủ nilon chống rét cho mạ:
Dựng khung vòm chắc chắn, bằng tre, nứa hoặc sắt phi 4, dài 2,2 - 2,4m đủ làm khung cho luống mạ rộng 1,2 - 1,4m, độ cao của vòm từ 50 - 70cm, cứ 1,5m theo chiều dài luống lại cắm 1 cọc làm vòm, rồi buộc dây liên kết các vòm để cố định cọc cho chắc chắn, dùng nilon trắng, mỏng, dai, không sử dụng nilon rách, nilon màu, nilon bẩn sử dụng lại nhiều lần.
Trùm kín luống mạ, lấy bùn đè kín 2 bên mép nilon tạo thành một buồng kín để giữ ấm cho mạ.
Bà con lưu ý, thường xuyên kiểm tra, giữ ẩm, ấm cho mạ sinh trưởng tốt. Không để ruộng mạ bị khô. Khi mạ được 1,5 lá, có thể cho nước láng mặt luống.
Lưu ý khi che nilon:
Không che nilon dạng “bệt” như trải chiếu trên bề mặt luống mạ, gặp rét đậm, rét hại đọng sương trên bề mặt nilon bị trũng, nước sương giá lạnh sẽ làm mạ bị héo chết từng chòm, mạ sinh trưởng yếu.
Che nilon màu, bẩn làm cây mạ thiếu ánh sáng, sinh trưởng kém, mạ yếu dễ bị nấm bệnh. Che nilon rách, thủng sẽ thoát nhiệt trong luống mạ ra môi trường bên ngoài.
Che nilon đúng cách không những giúp cho mạ chống rét mà còn chống được chim, chuột và gia cầm phá hại. Những ngày rét đậm, rét hại nếu che được nilon, nhiệt độ bên trong luống mạ sẽ luôn cao hơn nhiệt độ bên ngoài khoảng 3 - 40C, giúp cho cây mạ có điều kiện thuận lợi để sinh trưởng.
Chú ý: Trong thời gian che nilon cho mạ, nếu gặp trời nồm, nhiệt độ ngoài trời tăng đột ngột trên 200C, cần phải mở hai đầu nilon vào ban ngày để thoát hơi nước, tránh cho mạ bị cháy lá do nhiệt độ tăng cao, đêm giá lạnh lại tiếp tục đậy nilon lại. Luôn giữ ẩm, giữ ẩm trên bề mặt luống để cây mạ phát triển tốt./.
Nguyễn Thị Thu Hương – Trạm DVTH xã Thường Tín (TH)
