Theo Điều 12 của Nghị định, hành vi khai thác, sử dụng nước cho sản xuất nông nghiệp mà không có giấy phép, hoặc khai thác vượt lưu lượng được cấp phép sẽ bị xử phạt từ 50 đến 200 triệu đồng đối với cá nhân, và gấp đôi với tổ chức. Ngoài ra, các trường hợp không lắp đặt thiết bị quan trắc, giám sát lượng nước khai thác, sử dụng, hoặc không báo cáo định kỳ về tình hình khai thác, cũng bị phạt từ 10 đến 70 triệu đồng.
Tại Khoản 3, Điều 13, nghị định quy định phạt đến 100 triệu đồng đối với hành vi xả nước thải từ hoạt động nông nghiệp, chăn nuôi, sơ chế nông sản vào nguồn nước mà vượt quy chuẩn kỹ thuật. Ngoài hình phạt tiền, các đối tượng vi phạm còn bị buộc dừng hoạt động, khắc phục hậu quả, nộp lại số lợi bất hợp pháp và khôi phục tình trạng ban đầu của môi trường nước.
Nghị định cũng bổ sung quy định xử lý với các đơn vị quản lý, vận hành công trình thủy lợi, hợp tác xã nông nghiệp, tổ chức cấp nước tưới tiêu không thực hiện đúng quy trình vận hành, gây thất thoát, lãng phí hoặc ô nhiễm nguồn nước. Các hành vi này bị phạt từ 20 đến 150 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm.
Xử lý vi phạm trong việc vứt bỏ bao bì, vỏ thuốc bảo vệ thực vật bừa bãi
Một điểm đáng chú ý khác của Nghị định 290/2025/NĐ-CP là việc bổ sung chế tài xử phạt đối với hành vi gây ô nhiễm nguồn nước do chất thải nông nghiệp, đặc biệt là vỏ, bao bì thuốc bảo vệ thực vật.
Theo Điều 15, Khoản 2, người có hành vi vứt, thải bỏ bao bì, chai lọ thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất sử dụng trong nông nghiệp xuống sông, suối, ao, hồ hoặc khu vực cấp nước sinh hoạt sẽ bị phạt tiền từ 10 đến 50 triệu đồng đối với cá nhân, và từ 20 đến 100 triệu đồng đối với tổ chức.
Nếu hành vi này gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, ngoài phạt tiền, người vi phạm còn bị buộc thu gom, xử lý toàn bộ chất thải, cải tạo, khắc phục môi trường và chịu mọi chi phí khắc phục hậu quả theo quy định tại Điều 39 của Nghị định.
Các quy định mới này được đánh giá là bước tiến mạnh mẽ trong quản lý tài nguyên nước gắn với sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường nông thôn, kiểm soát ô nhiễm nguồn nước từ hoạt động canh tác, chăn nuôi và sử dụng hóa chất nông nghiệp.
Việc ban hành Nghị định 290/2025/NĐ-CP khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và phát triển bền vững, hướng tới mục tiêu bảo vệ tài nguyên nước - yếu tố cốt lõi của an ninh lương thực quốc gia./.
MH (TH)
