Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, trong thời gian qua, công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách về bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước được các đơn vị quan tâm triển khai. Các sở, ngành và chính quyền địa phương đã tăng cường phổ biến quy định pháp luật, nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp, tổ chức và người dân về sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; đồng thời kiểm soát việc xả thải vào nguồn nước; bảo vệ công trình thủy lợi và hồ chứa nước.
Bên cạnh đó, Thành phố cũng chú trọng hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực thủy lợi và tài nguyên nước. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND Thành phố ban hành nhiều văn bản quan trọng như Quyết định về định mức kinh tế kỹ thuật dịch vụ thủy lợi khác; Quyết định về phê duyệt danh mục công trình thuỷ lợi phân cấp trên địa bàn Thành phố; Quyết định về phân giao trách nhiệm quản lý, khai thác, vận hành hồ chứa thuỷ lợi do UBND Thành phố quản lý theo phân cấp. Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu UBND Thành phố ban hành Quyết định sửa đổi Quyết định số 38/2022/QĐ-UBND ngày 27/10/2022 và Quyết định số 38/2024/QĐ-UBND ngày 04/6/2024 về Quy trình, định mức kinh tế kỹ thuật, trong quản lý, khai thác công trình thủy lợi trên địa bàn thành phố Hà Nội; Quyết định ban hành Quy chế phối hợp trong công tác phòng ngừa, kiểm tra, ngăn chặn, xử lý vi phạm hành chính về thủy lợi, đê điều và Phòng, chống thiên tai trên địa bàn thành phố Hà Nội; Quyết định ban hành Quy định về bảo vệ công trình thủy lợi trên địa bàn thành phố Hà Nội, xin ý kiến các Sở, ngành, các địa phương và các đơn vị liên quan, trình UBND Thành phố ban hành Quyết định. Dự kiến hoàn thành trong quý II/2026. Đây là những cơ sở pháp lý quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, bảo đảm an toàn hồ đập trong mọi tình huống.
Trong công tác quy hoạch và quản lý nguồn nước, các ngành chức năng đã chủ động xây dựng phương án ứng phó với hạn hán, thiếu nước, ngập úng và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Nhiều kế hoạch chống ngập, bảo đảm tiêu thoát nước được triển khai đồng bộ tại cả khu vực nội thành và ngoại thành. Thành phố cũng đã ban hành các kế hoạch khắc phục tình trạng úng ngập, từng bước giải quyết những điểm nghẽn về hạ tầng thoát nước đô thị, góp phần nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Hệ thống cấp nước của Hà Nội tiếp tục được đầu tư phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của người dân. Hiện nay, tổng công suất cấp nước từ các nhà máy nước trên địa bàn đạt khoảng 1,596 triệu m³/ngày đêm, đáp ứng nhu cầu sử dụng nước của hơn 9 triệu dân. Tỷ lệ người dân nông thôn được tiếp cận nguồn nước sạch tập trung đạt khoảng 98%, góp phần nâng cao chất lượng đời sống và bảo đảm an sinh xã hội.
Trong lĩnh vực quản lý, vận hành hồ đập, các công ty thủy lợi thường xuyên kiểm tra, đánh giá an toàn công trình trước và sau mùa mưa bão, kịp thời phát hiện và xử lý sự cố. Thành phố cũng đang triển khai nhiều dự án cải tạo, nâng cấp các hồ chứa lớn như Suối Hai, Văn Sơn và Mèo Gù, đồng thời nghiên cứu cải tạo, nạo vét một số hồ chứa nhằm tăng khả năng tích trữ và điều tiết nguồn nước. Cùng với đó, Hà Nội đang triển khai nhiều dự án tiêu thoát nước và chống ngập trên địa bàn, bao gồm các dự án cải tạo sông, kênh tiêu, xây dựng hồ điều hòa và nâng cấp các trạm bơm tiêu. Các dự án này góp phần tăng khả năng trữ nước, giảm thiểu ngập úng khi xảy ra mưa lớn, đồng thời cải thiện môi trường và cảnh quan đô thị.
Công tác bảo vệ môi trường nước và phục hồi hệ thống sông, hồ trên địa bàn Thành phố cũng được chú trọng. Nhiều chương trình, đề án lớn đã và đang được triển khai nhằm cải thiện chất lượng nước các sông nội đô Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét, đồng thời đầu tư hệ thống nhà máy xử lý nước thải tại các lưu vực sông lớn. Đến nay, phần lớn các cụm công nghiệp trên địa bàn đã được đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường, góp phần hạn chế ô nhiễm nguồn nước.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa trên địa bàn Thành phố vẫn còn một số khó khăn, thách thức. Hạ tầng thủy lợi tại một số khu vực còn xuống cấp; nguồn lực đầu tư cho việc lắp đặt thiết bị quan trắc, giám sát tự động còn hạn chế; tình trạng vi phạm phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi vẫn xảy ra ở một số địa phương. Bên cạnh đó, tác động của biến đổi khí hậu với các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, hạn hán, ngập úng ngày càng gia tăng cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác quản lý nguồn nước.
Trong thời gian tới, UBND thành phố Hà Nội yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai nghiêm túc Kế hoạch số 244/KH-UBND; tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên nước, vận hành công trình thủy lợi. Đồng thời, các đơn vị cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc khai thác, sử dụng nước, kiểm soát nguồn thải vào hệ thống công trình thủy lợi, nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn hồ, đập trong mọi tình huống.
Việc triển khai hiệu quả các giải pháp nêu trên không chỉ góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên nước - nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững - mà còn bảo đảm an toàn hệ thống công trình thủy lợi, phục vụ tốt nhu cầu dân sinh và phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô trong giai đoạn tới./.
Lưu Phượng
