Những năm gần đây Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã xây dựng mô hình sản xuất hoa sen giống mới năng suất, chất lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu trên tổng diện tích 59,5 ha với 23 hộ tham gia. Riêng năm 2025, bên cạnh mô hình sản xuất hoa sen gắn với xây dựng thương hiệu và phát triển du lịch theo chương trình khuyến nông Trung ương tại xã Chuyên Mỹ (quy mô 7,5 ha), Trung tâm đã triển khai mô hình sản xuất hoa sen giống mới năng suất, chất lượng thích ứng với biến đổi khí hậu tại xã Mỹ Đức và Hát Môn (quy mô 20 ha). Các giống sen trồng tại mô hình, gồm: sen Bách Diệp, sen Super, sen Quan Âm, sen Mặt Bằng.
Theo anh Nguyễn Văn Thông đại diện cho 10 hộ dân tham gia mô hình sản xuất hoa sen gắn với xây dựng thương hiệu và phát triển du lịch ở xã Chuyên Mỹ: Được Trung tâm Khuyến nông Hà Nội hỗ trợ 50% giống, phân bón và tập huấn về kỹ thuật trồng, chăm sóc sen để đảm bảo cây phát triển đều và không bị sâu bệnh. Hiện các hộ đã được thu hoa sen, giá bán hoa tươi 3.000 - 4.000đ/bông và bán trà sen ướp bông với giá 25.000 - 40.000 đồng/bông.
Theo thống kê, Hà Nội hiện có khoảng trên 600 ha sen được trồng tập trung ở các địa phương như Mỹ Đức, Mê Linh, Ba Vì, Thanh Oai, Thường Tín, Phú Xuyên, Ứng Hòa… Thành phố cũng đã bảo tồn được một giống sen quý như sen bách diệp Hồ Tây và phối hợp với Viện Nghiên cứu Rau quả khảo nghiệm hơn 30 giống sen mới, chọn lọc ra gần 20 giống phù hợp với điều kiện sinh thái, phục vụ mục tiêu đa dạng hóa sản phẩm (lấy hoa, lấy hạt, lấy củ, lấy tơ…). Nhiều hợp tác xã như HTX Sen Mê Linh (50 ha) đã xây dựng mô hình liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ, kết hợp du lịch trải nghiệm và bảo tồn văn hóa sen truyền thống. Hiện Hà Nội có 18 sản phẩm OCOP từ cây sen, gồm trà ướp sen, chè sen, hạt sen sấy, tơ sen, khăn lụa sen, tinh dầu sen… Nổi bật là sản phẩm lụa tơ sen tiềm năng 5 sao của nghệ nhân Phan Thị Thuận (Mỹ Đức). Đặc biệt, sản phẩm “Khăn lụa tơ sen” của Công ty TNHH dâu tằm tơ Mỹ Đức là sản phẩm tiềm năng 5 sao, được Văn phòng Chính phủ sử dụng làm quà tặng cho các nguyên thủ quốc gia.
Theo ông Nguyễn Xuân Đại - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, cùng với ưu tiên cho phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ, du lịch, Thành phố cũng đặc biệt quan tâm phát triển nông nghiệp. Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đang được thành phố giao nghiên cứu, phát triển nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng đa giá trị, hiệu quả kinh tế cao đồng thời bảo vệ được môi trường, đa dạng sinh học.
Đối với cây sen, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cũng đã mời các nhà khoa học vào cuộc, xây dựng được khoảng 30 giống sen phù hợp với nhiều thời điểm trồng trong năm, không chỉ mùa hè mà cả mùa đông. Trồng sen không chỉ đơn thuần để bán hoa, bán hạt, bán củ mà còn tạo ra nhiều sản phẩm khác.
Sở cũng đã tham mưu UBND Thành phố trình Hội đồng Nhân dân ban hành Nghị quyết về việc cho phép xây dựng trên đất nông nghiệp với diện tích, quy mô phù hợp, không vi phạm Luật đất đai để kết hợp phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm.
Trên địa bàn Thành phố ngày càng có nhiều các mô hình trồng sen phát triển gắn với các loại hình du lịch sinh thái như: chụp ảnh lưu niệm, ẩm thực, làm trà sen và nhiều sản phẩm từ sen khác. Từ đó tạo thêm nhiều việc làm cũng như nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Với những lợi ích của cây sen mang lại, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tiếp tục chỉ đạo Trung tâm Khuyến nông triển khai các mô hình khuyến nông sản xuất hoa sen trên địa bàn Thành phố, đa dạng hóa các sản phẩm, nâng cao giá trị cho cây sen, góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân./.
Nguyễn Vàn
