Theo đó, để chủ động ứng phó với rét đậm, rét hại kéo dài hạn chế thấp nhất thiệt
hại đối với cây trồng và triển khai vụ xuân 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đề nghị:
- Ủy ban nhân dân xã, phường
1.1. Triển khai các biện pháp phòng chống rét đậm, rét hại
Theo dõi chặt chẽ diễn biến của thời tiết tuyên truyền, hướng dẫn các biện
pháp phòng chống rét để hạn chế thấp nhất thiệt hại đối với cây trồng, quan tâm
chống rét nhất là đối với diện tích mạ mới gieo, lúa mới cấy, rau, hoa mới trồng...
* Đối với mạ và lúa mới cấy:
- Đối với mạ: Tập trung tốt nhất các phương tiện, dụng cụ che chắn để chống rét cho mạ bằng vòm che phủ nilon, tưới đủ nước để giữ ấm cho mạ; không bón phân đạm vào những ngày trời rét, bón bổ sung phân chuồng hoai mục, phân lân, tro bếp nguội để chống rét cho mạ. Tuyệt đối không cấy khi nhiệt độ trung bình xuống dưới 150C. Chuẩn bị nguồn giống lúa dự phòng khoảng 10% bằng các giống lúa có thời gian sinh trưởng cực ngắn ngày để kịp thời gieo cấy lại nếu diện tích lúa mới gieo, cấy bị thiệt hại do rét gây ra.
- Đối với diện tích lúa mới cấy cần duy trì mực nước 2 - 3cm trên mặt ruộng để giữ ấm cho cây lúa. Tuyệt đối không bón đạm đơn thúc cho lúa khi thời tiết rét đậm, rét hại.
* Đối với cây rau, màu:
- Khi xuất hiện các đợt rét đậm, rét hại xảy ra, nhiệt độ xuống dưới 150C:
+ Thu hoạch kịp thời những diện tích đã đến kỳ thu hoạch nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch, đảm bảo chất lượng. Hướng dẫn người dân không gieo trồng các loại rau màu trong điều kiện thời tiết rét đậm, rét hại.
+ Tưới đủ ẩm, bón thêm phân Kali, phân lân kết hợp tủ gốc bằng mùn, rơm, rạ... để giữ ấm cho cây trồng; đối với các loại rau ăn lá nên che phủ bằng nilon.
+ Những ngày có sương muối hay băng giá tiến hành tưới phun trên bề mặt lá để rửa trôi sương muối, làm tan hạt sương tránh hiện tượng cháy lá khi có ánh nắng.
- Khi nhiệt độ trên 150C:
+ Đối với diện tích rau đã bị thiệt hại nặng không thể hồi phục do rét, sương muối, nếu còn thời vụ thực hiện gieo lại bằng nguồn hạt giống rau dự phòng.
+ Diện tích rau thiệt hại nhẹ có khả năng phục hồi, cần hướng dẫn nông dân không bón đạm đơn, bón phân NPK, phân hữu cơ, phân bón lá, các chế phẩm kích thích sinh trưởng, phân vi lượng,… theo hướng dẫn của nhà sản xuất để tăng khả năng phục hồi cho cây.
* Đối với cây ăn quả:
- Các vườn cây đang trong giai đoạn kiến thiết cơ bản cần có các biện pháp bảo vệ kịp thời như tủ gốc giữ ấm cho cây. Thực thiện việc bao tán cho cây bằng túi nilon, nhằm ngăn chặn sương muối và giữ ấm cho toàn bộ tán lá cây. Đồng thời chuẩn bị nguồn giống dự phòng để trồng dặm đối với những diện tích bị chết.
- Đối với cây đang trong thời kỳ kinh doanh:
+ Cần tiến hành tủ gốc bằng tàn dư thực vật, chất hữu cơ, phế phụ phẩm nông nghiệp để giữ ấm, giữ ẩm cho gốc và rễ cây.
+ Khi có dự báo sương muối, rét đậm, rét hại những nơi có điều kiện tiến hành tưới nước, hun khói ở đầu hướng gió, che cho cây để giảm tác hại của rét đậm, rét hại.
1.2. Triển khai thực hiện vụ xuân 2026
Triển khai hiệu quả Kế hoạch số 122/KH-SNNMT ngày 27/11/2025 của Sở Nông nghiệp và Môi trường về Kế hoạch sản xuất trồng trọt Thành phố năm 2026, cụ thể:
- Khẩn trương chuẩn bị các điều kiện về nhân lực, hệ thống máy bơm để lấy nước, trữ nước đạt hiệu quả cao nhất trong thời gian lấy nước đổ ải. Thực hiện gia cố bờ vùng, bờ thửa, làm đất để giữ nước trên ruộng, sử dụng nước tiết kiệm, tránh lãng phí, thất thoát nước đồng thời tích trữ nước tối đa trong hệ thống kênh mương, đầm, ao, khu trũng để dành cho tưới dưỡng. Bám sát thực tế trên cánh đồng để chỉ đạo, điều hành phù hợp với tiến độ đưa nước.
- Lịch lấy nước đổ ải của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung vào 2 đợt, cụ thể:
+ Đợt 1: 05 ngày, từ ngày 16/01/2026 đến ngày 20/01/2026.
+ Đợt 2: 07 ngày, từ ngày 29/01/2026 đến ngày 04/02/2026.
- Thời vụ: Gieo mạ tập trung từ ngày 20/1/2026 đến ngày 04/2/2026, gieo cấy tập trung vụ xuân 2026 kết thúc sớm trước ngày 28/02/2026, do vậy các địa phương cần tập trung đôn đốc người dân chủ động lấy nước vào ruộng và cấy đúng thời vụ.
- Về cơ cấu giống: Các địa phương căn cứ vào điều kiện thực tế xây dựng cơ cấu giống phù hợp với tiềm năng, điều kiện đất đai của địa phương tập trung vào một số giống chủ yếu như: J02, TBR225, TĐ25, Đài Thơm 8, VRN 20, HD11, Ngọc Nương, HDT10,...; các giống lúa nếp tập trung các giống nếp 87, nếp 97, nếp A sào...; các giống lúa thảo dược. Tuyên truyền người dân đẩy mạnh sử dụng giống cây trồng có năng suất, chất lượng vào sản xuất nhất là giống lúa chất lượng để nâng cao năng suất, hạ giá thành sản phẩm, nâng cao giá trị gia tăng, phấn đấu cơ cấu giống lúa chất lượng cao đạt trên 82% trong vụ xuân.
- Chỉ đạo người dân thu gom nilon sau khi sử dụng che phủ mạ, thu gom vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, tránh gây ô nhiễm môi trường. Ưu tiên mở rộng diện tích cấy máy, áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất và hệ thống thâm canh lúa SRI cải tiến (SRI kết hợp máy cấy) giúp cây lúa phục hồi nhanh, đảm bảo cung cấp nguồn dinh dưỡng cho cây lúa, phát huy tối đa khả năng sinh trưởng và cho năng suất cao đồng thời giảm phát thải khí nhà kính.
- Giao các đơn vị trực thuộc Sở
2.1. Giao Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật
- Tăng cường công tác thăm đồng, điều tra, phát hiện, dự tính dự báo tình hình sinh vật gây hại, thông báo và hướng dẫn biện pháp chăm sóc và phòng trừ sinh vật gây hại kịp thời, hiệu quả.
- Chỉ đạo Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phân công cán bộ kỹ thuật phụ trách địa bàn phối hợp với chính quyền địa phương chỉ đạo triển khai tốt Kế hoạch sản xuất vụ xuân; kiểm tra, hướng dẫn các cơ sở sản xuất kinh doanh vật tư nông nghiệp trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn tuân thủ đúng quy định của pháp luật.
2.2. Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai
- Chủ động xây dựng Phương án ứng phó với hạn hán, phục vụ sản xuất vụ xuân 2026 sát thực tế, đảm bảo phù hợp với lịch xả nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
- Chỉ đạo các Công ty Thủy lợi và các xã, phường phối hợp xây dựng kế hoạch lấy nước cụ thể của từng địa phương, từng hệ thống công trình; tập trung vận hành toàn bộ công trình hiện có, công trình dã chiến để khẩn trương lấy nước phục vụ gieo cấy lúa xuân 2026 đảm bảo phù hợp với lịch xả nước tăng cường từ các hồ chứa thủy điện của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
2.3. Trung tâm Khuyến nông
- Phân công cán bộ kỹ thuật phối hợp với địa phương tuyên truyền, hướng dẫn các biện pháp chủ động phòng chống rét đậm, rét hại và triển khai Kế hoạch sản xuất vụ xuân 2026. Tuyên truyền trên các phương tiện đại chúng, hướng dẫn người dân các biện pháp kỹ thuật về giống, phân bón, canh tác, tăng cường cơ giới hóa trong sản xuất như máy làm đất, sử dụng mạ khay, máy cấy,…
- Phối hợp với Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật điều tra, phát hiện dự tính dự báo, hướng dẫn biện pháp chăm sóc và phòng trừ sinh vật gây hại kịp thời, an toàn, hiệu quả.
2.4. Các đơn vị trực thuộc Sở: Căn cứ chức năng, nhiệm vụ chủ động phối hợp với các địa phương trong chỉ đạo, triển khai các biện pháp phòng chống rét đậm, rét hại và triển khai Kế hoạch sản xuất vụ xuân 2026. Tuyên truyền, hướng dẫn, chuyển giao các biện pháp kỹ thuật về giống, phân bón, canh tác, tăng cường cơ giới hóa trong sản xuất như máy làm đất, sử dụng mạ khay, máy cấy,… nhằm giảm chi phí, nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng, đảm bảo an toàn thực phẩm và môi trường sinh thái./.
NT (TH)
