Bệnh cúm lợn là một bệnh truyền nhiễm cấp tính đặc trưng trên đường hô hấp của đàn lợn do virus cúm type A gây ra.
Bệnh biểu hiện bằng các dấu hiệu đột ngột như: Con vật ho, sốt, mệt mỏi, bỏ ăn, chảy nước mũi, nhưng có khả năng hồi phục nhanh chóng. Quá trình diễn biến, bản chất và tính khốc liệt của căn bệnh phụ thuộc các chủng virus, tuổi, tình trạng miễn dịch của lợn và sự nhiễm trùng kế phát. Cùng với các virus và các vi khuẩn gây bệnh khác, virus cúm đóng vai trò gây bệnh đường hô hấp phức hợp ở lợn (PRCD), là một nguyên nhân chính gây thiệt hại nặng nề cho ngành chăn nuôi lợn hiện nay. Virus có nhiều trong dịch đường hô hấp của lợn mắc bệnh, từ đó mầm bệnh có thể lây lan trực tiếp từ lợn bệnh sang lợn khỏe thông qua các dịch tiết, không khí khi lợn bệnh ho, hắt hơi, sổ mũi... hoặc thông qua dụng cụ chăn nuôi, người cũng có thể mang mầm bệnh từ chuồng lợn bệnh sang chuồng lợn khỏe. Mầm bệnh có thể lưu hành trên đàn lợn trong suốt một năm nhưng thường gây dịch trong các tháng cuối mùa thu và mùa đông.
Lợn bệnh thường sốt cao từ 40,50C - 41,50C, lợn mệt mỏi, bỏ ăn, lười vận động, nằm co cụm lại một chỗ, thậm chí không đi lại được; lợn hắt hơi, ho, sổ mũi, chảy nước mũi nhiều, cơn ho có thể rất dữ dội giống như đàn chó sủa, lợn khó thở, phải há mồm ra để thở, thở thể bụng, một số con có thể bị viêm kết mạc mắt, lợn giảm cân, gầy yếu; Ở lợn nái có thể sảy thai, thai chết non, lợn con sinh ra ít, còi cọc, tỷ lệ tử vong cao. Thông thường, lợn bệnh có thể hồi phục rất nhanh sau 5 - 7 ngày kể từ khi biểu hiện bệnh đột ngột, tuy nhiên nếu có mầm bệnh khác kế phát thì lợn mắc bệnh trầm trọng hơn và tỷ lợn chết sẽ tăng lên.
Với tính chất truyền lây nguy hiểm của bệnh, các biện pháp phòng và điều trị bệnh được khuyến cáo như sau:
Phòng bệnh: Do virus cúm lợn có đặc điểm phát tán, lây lan chủ yếu qua đường tiếp xúc, do đó khi nghi ngờ lợn mắc bệnh cần phải cách ly ngay lợn bệnh để hạn chế lây lay. Đồng thời thực hiện các biện pháp vệ sinh, tiêu độc khử trùng toàn bộ khu chuồng trại chăn nuôi bằng các chất tiêu độc, sát trùng. Bên cạnh đó cần tăng cường chăm sóc, nuôi dưỡng, quản lý đàn và các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi; Kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển đàn, chỉ mua lợn giống rõ nguồn gốc xuất xứ, có giấy chứng nhận đã kiểm dịch theo quy định. Tiêm phòng vắc-xin phòng bệnh để tạo miễn dịch chủ động cho đàn lợn. Khi phát hiện có lợn nghi mắc bệnh cần phải báo ngay cho cán bộ thú y và chính quyền địa phương để xác minh và lấy mẫu xét nghiệm (nếu có theo quy định) nhằm tăng cường công tác giám sát dịch bệnh.
Điều trị: Bệnh cúm lợn là bệnh do virus gây ra, do đó không có biện pháp cụ thể nào để điều trị bệnh cúm lợn. Có thể dùng thuốc long đờm để điều trị bệnh trong đàn và được cung cấp qua nước uống. Sử dụng các loại thuốc kháng sinh nhằm chống sự lây nhiễm kế phát của vi khuẩn; sử dụng các thuốc trợ sức, trợ lực, các vitamin, các chất điện giải để nâng cao sức đề kháng cho lợn.
Bệnh cúm lợn là một bệnh truyền lây cho người, do đó người chăn nuôi khi tiếp xúc với lợn cần sử dụng các thiết bị bảo hộ lao động như: khẩu trang, ủng, găng tay, kính và quần áo bảo hộ; Sau khi tiếp xúc cần vệ sinh tiêu độc, khử trùng, rửa tay chân bằng nước xà phòng./.
Danh Lãnh
