Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), năm 2005, tại Việt Nam có khoảng 4.300 cá thể gấu bị nuôi nhốt để lấy mật. Đến cuối năm 2023, số lượng gấu bị nuôi nhốt trên cả nước chỉ còn khoảng 200 cá thể, giảm hơn 95% so với thời điểm 2005. Tuy nhiên, tình trạng vận chuyển, nuôi nhốt gấu trái phép, trích hút, quảng cáo, buôn bán mật gấu và các sản phẩm khác từ gấu vẫn đang diễn ra. Tại xã Phúc Thọ, thành phố Hà Nội có 68 cá thể gấu được nuôi nhốt tại các hộ dân. 100% các cơ sở nuôi nhốt gấu gắn chip quản lý, nên việc lấy mật, buôn bán các sản phẩm liên quan đến gấu đã giảm rõ rệt. Tuy nhiên, gấu nuôi nhốt trong các hộ gia đình tại xã Phúc Thọ đều lớn tuổi, sống trong chuồng chật hẹp nhiều năm. Nhiều gia đình nuôi gấu cũng là người lớn tuổi, việc chăm sóc rất vất vả và phần lớn các hộ nuôi gấu hiện nay không còn đáp ứng được các điều kiện kỹ thuật theo quy định mới.

Trong bối cảnh điều kiện nuôi nhốt không bảo đảm an toàn cho gấu, công tác vận động các hộ bàn giao gấu về Trung tâm Cứu hộ dù đã có một số chuyển biến tích cực, nhưng thực tế cho thấy công tác vận động người dân bàn giao gấu vẫn còn gặp nhiều rào cản. Nguyên nhân là do trước kia, các hộ tự bỏ tiền mua gấu, tốn kém nhiều chi phí chăm sóc.

Đứng trước những rào cản, những khó khăn, tồn tại đó, càng cho thấy sự cần thiết phải sớm giải quyết dứt điểm tình trạng nuôi gấu không bảo đảm điều kiện. giải pháp tốt nhất là tiếp tục vận động, tuyên truyền để các hộ dân bàn giao gấu cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam. Quá trình vận động cần sự phối hợp giữa cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội, từ thiện.

Trong suốt thời gian qua, Hạt Kiểm lâm số 7, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội đã phối hợp chặt chẽ các đơn vị chức năng và Tổ chức Động vật châu Á để triển khai nhiều dự án bảo tồn các loài động vật hoang dã quý hiếm trên địa bàn thành phố Hà Nội. Trong đó, các hoạt động tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cho người dân về giảm tiêu thụ các sản phẩm từ động vật hoang dã và bảo vệ đa dạng sinh học là một trong những nội dung được tập trung thực hiện thường xuyên. Hoạt động tuyên truyền được tổ chức nhằm phổ biến các quy định pháp luật về quản lý động vật hoang dã, nhấn mạnh hậu quả pháp lý của việc buôn bán mật gấu. Bên cạnh đó, chương trình giới thiệu các loại cây thảo dược có tác dụng thay thế mật gấu an toàn và hiệu quả nhằm kêu gọi cộng đồng từ chối sử dụng các sản phẩm từ động vật hoang dã. Hoạt động cũng đồng thời khuyến khích, vận động chủ các cơ sở nuôi nhốt tự nguyện chuyển giao các cá thể gấu còn lại đến các trung tâm cứu hộ.

Đây là bước đi quan trọng hướng đến việc chấm dứt hoàn toàn tình trạng nuôi nhốt gấu tại xã Phúc Thọ nói riêng và thành phố Hà Nội nói chung, góp phần thực hiện cam kết bảo tồn động vật hoang dã, bảo vệ loài gấu và phát triển bền vững./.                                                 

Nguyễn Thị Ngọc Yến - Hạt Kiểm lâm số 7, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội