I. Hướng dẫn một số biện pháp kỹ thuật phòng, chống đói rét cho vật nuôi

1.Biện pháp phòng chống đói, rét chung cho vật nuôi

- Người chăn nuôi thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết để có phương án phòng chống đói, rét cho vật nuôi hợp lý. Hàng năm chủ động theo dõi dự báo thời tiết sớm, có phương án chủ động dự trữ, chuẩn bị nguồn thức ăn, nước uống, các vật liệu cần thiết để thực hiện các biện pháp phòng, chống đói, rét cho đàn vật nuôi; đồng thời chấp hành đầy đủ các quy định về phòng dịch cho đàn vật nuôi theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn ở địa phương.

- Kiểm tra, sửa chữa chuồng trại trước khi vào vụ Đông Xuân, dùng bạt dứa, tấm ni lông lớn hoặc các loại vật liệu khác để che kín chuồng nuôi, hạn chế gió lùa, dùng các loại chăn, quần áo cũ, bao tải gai hoặc các vật liệu khác để giữ ấm cho gia súc; áp dụng biện pháp sưởi ấm cho vật nuôi vào ban đêm như dùng bóng đèn công suất lớn, dải chất độn chuồng, ủ trấu, đốt lửa ... nhưng lưu ý tránh gây cháy hoặc khói quá nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe của vật nuôi. Giữ nền chuồng khô ráo hạn chế rửa chuồng trại...

- Chuẩn bị đầy đủ các nguồn thức ăn đảm bảo dinh dưỡng, nước uống sạch cho đàn vật nuôi nhằm chăm sóc, nuôi dưỡng tốt, bố sung các loại vitamin và khoáng chất nhằm nâng cao sức đề kháng, sức chống chịu trong điều kiện thời tiết bất lợi. Đối với gia súc, gia cầm non, gia súc gầy yếu cho ăn đủ chất dinh dưỡng, tăng cường thức ăn năng lượng cao, che chắn chuồng trại, tránh gió lùa, sưởi ấm cho đàn vật nuôi.

- Thực hiện tẩy giun sán định kỳ cho vật nuôi, thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin cho đàn vật nuôi, định kỳ vệ sinh tiêu độc khử trùng bằng hóa chất và vôi bột để phòng bệnh theo đúng hướng dẫn của cơ quan chuyên môn tại địa phương. Áp dụng các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học: Hạn chế cho người vào thăm chuồng nuôi, phun thuốc diệt ruồi, muỗi, có giải pháp diệt, hạn chế các động vật trung gian truyền bệnh trong khu vực chuồng nuôi (diệt chuột, nuôi nhốt gia cầm, chim, chó, mèo...).

- Đối với những hộ chăn nuôi gia súc chăn thả trong rừng cần thực hiện di chuyển đàn vật nuôi về nuôi nhốt tại chuồng.

- Không chăn, thả vật nuôi khi nhiệt độ ngoài trời ≤ 12⁰C. Thực hiện chế độ chăn, thả muộn, về sớm.

• Trong trường hợp phát hiện vật nuôi bị chết do dịch bệnh hoặc do rét đậm, rét hại, khai báo ngay với UBND xã để có biện pháp xử lý kịp thời.

2.Các biện pháp phòng chống đói, rét cho từng đối tượng vât nuôi

Đối với trâu, bò

Ngoài các giải pháp chung đã nêu ở trên, trâu bò là đối tượng dễ chiu tác động cần thực hiện tốt các giải pháp sau:

- Thực hiện tốt việc gia cố, che chắn chuồng trại, sưởi ấm cho trâu, bò vào ban đêm như dải chất độn chuồng, ủ trấu, đốt lửa… (lưu ý tránh gây cháy, khói nhiều gây ngạt, ảnh hưởng đến sức khỏe của gia súc).

- Tổ chức trồng cỏ, ngô dày, ngô sinh khối, thu hoạch và dự trữ cỏ khô, cây ngô, cây sắn, chế biến ủ chua đảm bảo đủ lượng thức ăn xơ thô cho vật nuôi trong Mùa đông.

- Ngoài cho ăn thức ăn thô, xanh cần bổ sung thêm các loại thức ăn tinh như cám gạo cho đàn trâu bò, bổ sung các loại vitamin và khoáng chất trong khẩu phần ăn của đàn vật nuôi. Ví dụ bò nặng 300 kg, cần cho bò ăn 30kg cỏ xanh/ngày, bổ sung thêm 0,5-l kg thức ăn tinh/con/ngày (bột ngô, bột sắn, cám gạo,.. ) để trâu bò có đủ năng lượng chống rét. Cung cấp thức ăn xanh ủ chua cho trâu bò như ủ chua cỏ voi, VA06, thân cây ngô,., với lượng 7-10kg/ngày, kết hợp ăn thêm cỏ xanh, rơm nhằm nâng cao tỷ lệ tiêu hóa và đảm bảo sức khỏe cho đàn trâu bò trong mùa rét. Cho trâu, bò uống đủ nước, trong những ngày giá rét cho uống nước ấm có hòa muối với lượng nước khoảng 9-10g/lít nước.

- Nếu nhiệt độ trong ngày ≤ 12⁰C không chăn thả trâu bò.

- Thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh cho trâu, bò theo quy định, đặc biệt là các loại vắc xin như: Tụ huyết trùng, Lở mồm long móng…

Đối với lợn

- Đối với phương thức nuôi chuồng hở thực hiện dùng bạt che kín xung quanh chuồng nuôi, không để gió lùa, nhất là vào ban đêm; làm chuồng úm đối với lợn con theo mẹ.

- Khẩu phần ăn đảm bảo đầy đủ, cân đối chất dinh dưỡng đối với từng đối tượng lợn, uống đủ nước sạch, bổ sung thêm các loại vitamin tổng hợp, men tiêu hoá theo hướng dẫn nhà sản xuất.

- Hàng ngày, vệ sinh sạch sẽ chuồng trại, không đế đọng phân, nước thải trong chuồng; định kỳ phun thuốc khử trùng, tiêu độc bằng các loại hoá chất và vôi bột. Tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin phòng các bệnh cho đàn lợn như: Dịch tả lợn, Tai xanh, Lở mồm long móng, Tụ huyết trùng, Đóng dấu lợn...

- Vào những ngày mưa rét nhiệt độ xuống ≤ 12⁰C, không cọ rửa chuồng, tắm cho lợn hoặc thả rông.

- Theo dõi thường xuyên sức khỏe vật nuôi để phát hiện, xử lý kịp thời khi có biểu hiện ảnh hưởng do đói, rét, dịch bệnh.

Đối với gia cầm

- Đối với phương thức nuôi chuồng hở chuẩn bị đầy đủ phên, bạt che chắn, chống gió lùa; bổ sung thêm bóng điện (bóng tròn, bóng hồng ngoại) để sưởi ấm cho gia cầm trong những ngày rét đậm, rét hại.

- Mật độ nuôi hợp lý đối với gà đẻ: 6 - 8 con/m²; gà thịt: 8 - 10 con/m².

- Cho ăn thức ăn có đầy đủ chất dinh dưỡng, phù hợp với từng lứa tuổi của gà; cho uống đủ nước sạch, ấm và bổ sung thêm đường gluco, các loại vitamin tổng hợp, men tiêu hoá để nâng cao khả năng chống bệnh cho gà.

- Thường xuyên vệ sinh chuồng trại sạch sẽ và thay chất độn chuồng. Định kỳ phun thuốc khử trùng, tiêu độc bằng các loại hoá chất như: Gludekol, Five-Perkons, Good Farm L, Hantox-200, RTD-TC 01 Plus  Tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin:

Cúm gia cầm, Newcastle, Gumboro, Dịch tả vịt để phòng bệnh.

-    Vào những ngày mưa rét nhiệt độ xuống ≤ 12 0 C không thả gia cầm.

-    Theo dõi thường xuyên tình trạng đàn gia cầm để phát hiện, xử lý kịp thời khi có biểu hiện ảnh hưởng do đói, rét, dịch bệnh.

II. Hướng dẫn phòng chống rét cho nuôi trồng thủy sản

1. Trong thời gian xảy ra giá rét, tuyệt đối không kéo lưới kiểm tra, không thu hoạch theo cách đánh tỉa thủ bù để hạn chế xây xát từ đó giảm khả năng xuất hiện các bệnh và thiệt hại cho thủy sản nuôi.
2. Đối với các đối tượng thủy sản nuôi đạt kích cỡ thương phẩm đến kỳ thu hoạch nhưng không có điều kiện thực hiện các biện pháp chống rét, nhất là các đối tượng chịu rét kém như cá rô phi, cá chim trắng, cá chuối, ba ba, tôm càng xanh… tổ chức thu hoạch, không để xảy ra hiện tượng thủy sản chết do rét.
3. Đối với thủy sản đang nuôi chưa đạt kích cỡ làm thương phẩm, cá giống cần khuyến cáo áp dụng các biện pháp chống rét:

- Duy trì mực nước ao nuôi để ổn định nhiệt độ nước, đảm bảo độ sâu 1,5 - 2,0m.

- Thả sọt đan bằng tre nứa, bên trong sọt có các búi rơm tạo giá thể để thủy sản trú ẩn tránh rét, sọt được đặt ở góc phía Bắc ao nuôi.

- Làm khung và che phủ bề mặt ao nuôi bằng Nylon sáng màu (nếu có đủ điều kiện) hoặc thả bèo tây trên mặt ao từ 1/2 - 2/3 diện tích mặt ao nuôi về phía Bắc để chắn gió, cách nhiệt không khí, tăng khả năng giữ nhiệt cho nước ao nuôi và khi có ánh nắng sẽ tăng khả năng hấp thụ năng lượng mặt trời bổ sung nhiệt cho ao nuôi.

- Di chuyển lồng bè đến nơi ít gió hoặc thả sâu lồng nuôi 1,8 - 2,0m.

- Cho thuỷ sản nuôi ăn đầy đủ, sử dụng các loại thức ăn có chất lượng cao, khẩu phần ăn phù hợp và bổ sung Vitamin để tăng sức đề kháng. Khi nhiệt độ nước ao nuôi xuống dưới 15oC thì ngừng cho ăn; vào thời điểm nắng ấm trong ngày có thể cho ăn bằng thức ăn tinh, thức ăn chế biến, thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh.

- Định kỳ dùng vôi bột (vôi bột được hòa tan ra nước té đều khi bón xuống ao), liều lượng 2 - 3 kg/100m² (1 - 2 lần/tháng).

4. Khuyến cáo người nuôi thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, tình trạng sức khỏe thủy sản nuôi và các yếu tố môi trường để kịp thời xử lý nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại./.

Theo Sở NN & MT Hà Nội