Một số biện pháp chăm sóc, bảo vệ vật nuôi, thủy sản trong mưa giông

I. Trước mùa mưa bão

Thường xuyên cập nhật bản tin dự báo thời tiết trên các phương tiện thông tin đại chúng của Trung ương và địa phương, tích cực chăm sóc đàn vật nuôi để tăng khả năng chống chịu đối với tác động do thay đổi lớn về thời tiết, mưa cũng như có biện pháp khắc phục hiệu quả khi mưa bão, lũ lụt hoặc dịch bệnh xảy ra sau đó.

Thực hiện việc kiểm tra và gia cố chuồng trại chắc chắn nhằm đề phòng dông, lốc, bão lũ. Nếu chuồng nuôi lợp bằng lá, tôn, fibro xi măng chưa kiên cố thì có thể giằng lên mái các loại thanh nẹp bằng gỗ, sắt, dây kẽm cỡ lớn hoặc các bao chứa cát, can nước để hạn chế tốc mái khi có gió lớn, bão xảy ra.

Tích cực chăm sóc đàn vật nuôi để tăng khả năng chống chịu đối với tác động do thay đổi lớn về thời tiết, mưa:

- Thức ăn: Chỗ để thức ăn phải được kê cao, dùng vải ni-lon che mưa, căn cứ vào số lượng, loại vật nuôi, lượng thức ăn tiêu thụ/ngày của cơ sở chăn nuôi để lập kế hoạch dự trữ thức ăn đầy đủ tối thiểu 10 - 15 ngày cho vật nuôi.

- Nước uống: Dự trữ nước sạch, tu sửa máy bơm, hệ thống dẫn nước đảm bảo nguồn cung dự phòng kịp thời.

- Thực hiện việc tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin phòng bệnh cho vật nuôi theo hướng dẫn của cán bộ thú ý tại địa phương. Tăng cường chăm sóc nuôi dưỡng và nâng cao chất lượng khẩu phần ăn cho vật nuôi để tăng sức đề kháng.

- Tăng cường công tác vệ sinh phòng bệnh cho vật nuôi: Vệ sinh sạch sẽ chuồng nuôi, dụng cụ chăn nuôi; định kỳ phun sát trùng trong và ngoài chuồng nuôi để phòng bệnh.

Kiểm tra, khai thông hệ thống thoát nước của khu vực chuồng trại như hệ thống thoát nước thải, nước mưa, nơi chứa chất thải rắn, nhằm hạn chế ô nhiễm khi mưa to hoặc ngập lụt. Kiểm tra sự hoạt động của hệ thống xử lý chất thải chăn nuôi như: hố ủ phân, bể lắng, công trình biogas.

Kiểm đếm đánh giá hiện trạng vật nuôi, xuất bán kịp thời khi đến tuổi, trọng lượng xuất bán.

II. Trong và sau mưa giông, bão lụt

1. Trong mưa bão, lũ lụt

Thường xuyên kiểm tra, theo dõi thời tiết, kiểm tra chuồng trại, điều kiện chăn nuôi và sức khỏe đàn vật nuôi để có phương án chăm sóc, hỗ trợ và di dời nếu cần thiết;

Không tập trung, nuôi giữ vật nuôi trên khu vực đường giao thông gây cản trở giao thông cứu nạn cứu hộ và gây ô nhiễm môi trường;

Công tác phòng chống dịch bệnh:

- Thường xuyên vệ sinh chuồng trại, môi trường quanh chuồng nuôi và dụng cụ chăn nuôi, để vật nuôi được ở sạch. Định kỳ 1 - 2 lần/tuần phun tẩy uế chuồng trại và khu vực xung quanh bằng các chất sát trùng theo quy định. Khi nước rút đến đâu thì dọn vệ sinh, phun thuốc sát trùng, tiêu độc, diệt mầm bệnh đến đó;

- Đối với những vật nuôi có nhu cầu vận chuyển từ nơi này qua nơi khác cần thực hiện tốt quy trình vận chuyển, kiểm dịch vận chuyển để đảm bảo an toàn dịch bệnh;

- Đối với xác vật nuôi chết: Đưa xác gia súc lên nơi cao ráo chôn lấp theo quy định, tiêu độc, khử trùng chống các loài ăn thịt và côn trùng xâm nhập.

2. Sau mưa giông, lũ lụt

Thức ăn, nước uống: Vật nuôi cần được chăm sóc, nuôi dưỡng chu đáo, không bị bỏ đói, không cho ăn những loại thức ăn bị mốc, kém chất lượng. Đối với gia súc già yếu và gia súc non cần có chế độ chăm sóc đặc biệt như tăng cường các loại thức ăn bổ sung và các loại thức ăn giàu dinh dưỡng khác nhằm tăng cường quá trình hồi phục.

Vệ sinh môi trường: Thực hiện vệ sinh, khử trùng bằng vôi bột, hóa chất và tiêu độc khu vực chăn nuôi trước khi đưa vật nuôi trở lại chuồng nuôi. Chính quyền và các cơ quan chuyên môn các cấp tổ chức tổng vệ sinh, thu gom xác động vật chết để xử lý, sát trùng, tiêu độc vùng chăn nuôi bị ngập để tổng tẩy uế môi trường, tiêu diệt các loại mầm bệnh.

Quản lý vật nuôi:

- Thực hiện tốt việc quản lý, chăm sóc đàn vật nuôi; tuyệt đối không chăn thả vật nuôi ở những khu vực bị ô nhiễm; chủ động triển khai công tác giám sát để phát hiện sớm, kịp thời xử lý trường hợp vật nuôi mắc bệnh, nghi mắc bệnh nguy hiểm như: dịch tả lợn Châu Phi, cúm gia cầm, lở mồm long móng, tai xanh…

- Báo ngay cho chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn thú y để điều tra, xử lý ổ dịch theo đúng quy định; không giết mổ, mua bán động vật ốm, chết, không vứt xác động vật chết do mắc bệnh ra ngoài môi trường; chôn lấp, tiêu hủy gia súc, gia cầm bị chết do mưa lũ. Tổ chức vệ sinh chuồng trại, phun tiêu độc khử trùng ở những vùng trũng, ngập lụt kéo dài, vùng có nguy cơ cao… Thực hiện tiêm phòng định kỳ theo hướng dẫn của cán bộ thú y tại địa phương.

- Tái đàn: Thực hiện tái đàn, khôi phục sản xuất, người chăn nuôi cần lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng, được cung cấp bởi những cơ sở cung ứng có uy tín, có giấy chứng nhận kiểm dịch; tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin theo quy định. Không tái đàn khi chưa đảm bảo về môi trường và an toàn dịch bệnh.

III. Đối với chăn nuôi, thủy sản

- Chuẩn bị đầy đủ nguyên, vật liệu, máy móc, trang thiết bị phục vụ cho công tác phòng, tránh khắc phục hậu quả của thiên tai như: (lưới, đăng chắn, cọc tre, cuốc xẻng, máy phát điện, máy quạt nước, máy bơm nước, vôi, tàu thuyền, phao, …).

- Những diện tích nuôi trồng thủy sản nằm trong vùng trũng thường xuyên bị ngập úng khi có mưa lớn thì chủ động thu hoạch thủy sản nuôi khi đạt kích cỡ thương phẩm.

- Nạo vét kênh mương; đặt ống xả tràn, phát quang, gia cố bờ ao, các cống cấp và thoát nước, khắc phục những vị trí xung yếu có thể bị vỡ hoặc tràn bờ khi có nước lớn; những ao, hồ có vùng trũng thì phải chủ động tôn thêm bờ ao.

- Xả bớt nước tầng mặt để giảm bớt lượng nước mưa trong ao; tiến hành chạy máy quạt nước, sục khí nhằm hạn chế sự phân tầng nước đối với những ao nuôi thâm canh có mật độ cao. Kiểm tra, xử lý các yếu tố môi trường nước ao đảm bảo các yếu tố môi trường nằm trong giới hạn cho phép.

- Bổ sung Vitamin C hoặc chế phẩm sinh học vào thức ăn cho cá để tăng cường sức đề kháng. Trước mỗi cơn mưa lớn người nuôi chủ động sử dụng vôi bột tạt quanh ao với lượng 2 - 3 kg/100m³ nước ao hoặc một số hóa chất như: BKC, Iodine,… theo đúng liều lượng hướng dẫn của nhà sản xuất để khử trùng nước ao nuôi, phòng bệnh cho thủy sản nuôi (lưu ý: không được sử dụng các loại hóa chất, kháng sinh, thuốc thú y có trong danh mục cấm sử dụng do Bộ Nông nghiệp và PTNT (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ban hành trong lĩnh vực thủy sản tại Thông tư số 18/2024/TT-BNNPTNT ngày 29/11/2024.

Thực hiện chính sách: Khi có vật nuôi chết do lũ, lụt và dịch bệnh bà con cần tổng hợp diện tích, số lượng loại vật nuôi bị thiệt hại, báo cáo, đề xuất hỗ trợ khắc phục hậu quả theo Nghị định số 09/NĐ-CP ngày 10/01/2025 quy định về chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp để khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch hại thực vật báo về Phòng kinh tế xã để tổng hợp báo cáo UBND xã./.