Sau các đợt mưa lũ hoặc ngập úng kéo dài, đất trồng rau ăn lá thường bị bí chặt, rửa trôi dinh dưỡng, tồn đọng tạp chất và dễ bùng phát mầm bệnh. Để khôi phục nhanh chóng diện tích rau xanh, cần áp dụng đồng bộ các kỹ thuật xử lý và chăm sóc sau:

Xử lý đất và vệ sinh đồng ruộng

Tiêu nước nhanh chóng: Khơi thông mương rãnh, tạo rãnh thoát nước phụ để rút kiệt nước đọng trên luống rau càng nhanh càng tốt, tránh hiện tượng ngộp rễ.

Vệ sinh tàn dư: Thu gom toàn bộ lá úa, cây chết, rác thải trôi dạt ra khỏi khu vực trồng rau để cắt đứt nguồn bệnh lây lan.

Cải tạo và xử lý đất: Khi đất ráo nước (độ ẩm vừa phải), tiến hành xới xáo nhẹ nhàng lớp mặt luống để phá váng, giúp đất thoáng khí, rễ cây dễ thở. Khử trùng đất: Rắc vôi bột với lượng phù hợp (từ 15 - 20 kg/sào Bắc Bộ tùy độ chua của đất) để sát trùng, diệt nấm bệnh tồn lưu và hạ phèn. Để đất phơi ải từ 3 - 5 ngày trước khi trồng mới.

Kỹ thuật khôi phục diện tích rau còn cứu được

Tưới rửa lá: Nếu nước lũ mang theo phù sa hoặc bùn đất bám đầy trên lá, cần dùng vòi phun nhẹ rửa sạch lá ngay để cây có thể quang hợp trở lại.

Cắt tỉa: Cắt bỏ các lá già, lá bị dập nát, thối nhũn hoặc gãy đổ để tập trung dinh dưỡng nuôi các chồi non mới.

Phục hồi bộ rễ: Tuyệt đối không bón phân hóa học ngay khi rễ cây đang bị tổn thương. Thay vào đó, sử dụng các chế phẩm kích thích ra rễ (như chứa Acid Humic, Fulvic hoặc phân bón lá chuyên dùng có hàm lượng Lân cao) phun qua lá hoặc tưới nhẹ vào gốc để kích thích rễ tơ phát triển. 

Kỹ thuật gieo trồng lại lứa rau mới (Đối với diện tích bị hỏng hoàn toàn)

Lên luống cao: Làm luống cao từ 20 - 30 cm, mặt luống hình mai rùa để dễ thoát nước nếu gặp mưa dầm trở lại.

Chọn giống ngắn ngày, chịu nước: Ưu tiên các loại rau ăn lá có thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng thích nghi tốt như cải ngọt, cải xanh, rau muống, dền hoặc xà lách.

Bón phân lót: Sử dụng phân chuồng hoai mục (hoặc phân hữu cơ vi sinh) kết hợp lân và vôi bột để bón lót, trộn đều và phủ đất kín trước khi gieo hạt hoặc cấy cây con.

Chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh giai đoạn sau ngập

Quản lý chế độ nước: Tưới nước đủ ẩm bằng nguồn nước sạch (nước giếng khoan hoặc nước đã qua lắng lọc), tránh tưới đẫm nước vào chiều tối khiến nấm bệnh dễ phát sinh.

Bón thúc hợp lý: Khi rau đã bén rễ hồi xanh (hoặc rau mọc đều), tiến hành bón thúc bằng phân hữu cơ ủ hoai hoặc phân đạm, kali với lượng vừa phải, chia làm nhiều lần bón để cây phục hồi nhanh, lá xanh mướt.

Phòng trừ dịch bệnh

Môi trường ẩm ướt sau mưa lũ là điều kiện lý tưởng cho nấm bệnh (thối nhũn, đốm lá, lở cổ rễ) và côn trùng (sâu xanh, bọ nhảy) phát triển.

Tăng cường kiểm tra đồng ruộng, áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), ưu tiên sử dụng các chế phẩm sinh học để phòng trừ khi mới chớm xuất hiện.

Lưu ý: Bà con cần tuân thủ nghiêm ngặt thời gian cách ly trước khi thu hoạch nếu bắt buộc phải dùng thuốc bảo vệ thực vật./.