Trong bối cảnh thiên tai và biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, trẻ em là một trong những nhóm dễ bị tổn thương và cần được ưu tiên bảo vệ trong các hoạt động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Nhằm hỗ trợ nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác phòng, chống thiên tai và các lực lượng liên quan tại cơ sở, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai đã phối hợp với UNICEF xây dựng tài liệu hướng dẫn “Bảo vệ trẻ em trong thiên tai và biến đổi khí hậu”.

Tài liệu cung cấp các kiến thức, kỹ năng và hướng dẫn cơ bản về lồng ghép nội dung bảo vệ trẻ em trong công tác phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu; hỗ trợ cán bộ địa phương nhận diện các nguy cơ đối với trẻ em và triển khai các biện pháp bảo vệ phù hợp trong các giai đoạn phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Tài liệu nhấn mạnh rằng trong các tình huống khẩn cấp như bão lũ, sạt lở đất, hạn hán hay ngập úng, trẻ em không chỉ đối mặt với nguy cơ mất an toàn về tính mạng mà còn chịu nhiều ảnh hưởng về sức khỏe, tâm lý và môi trường sống.

Thiên tai có thể khiến trẻ em bị thương tích, thất lạc gia đình, gián đoạn học tập hoặc rơi vào hoàn cảnh thiếu thốn lương thực, nước sạch và dịch vụ y tế. Đặc biệt, khi phải sơ tán hoặc sống trong các khu tạm cư đông đúc, trẻ em dễ trở thành nạn nhân của bạo lực, xâm hại và bóc lột. Nhiều em bị ảnh hưởng tâm lý nặng nề, luôn trong trạng thái lo âu, sợ hãi, mất ngủ hoặc khép mình sau những biến cố do thiên tai gây ra.

Trước thực tế đó, công tác bảo vệ trẻ em trong thiên tai và biến đổi khí hậu cần được quan tâm đặc biệt. Theo tài liệu hướng dẫn, các hoạt động phòng ngừa cần được triển khai đồng bộ từ gia đình, nhà trường đến cộng đồng. Công tác truyền thông giữ vai trò rất quan trọng nhằm nâng cao nhận thức cho người dân về kỹ năng phòng tránh thiên tai, kỹ năng bảo vệ trẻ em và cách ứng phó trong các tình huống khẩn cấp. Các hình thức tuyên truyền có thể được thực hiện qua loa phát thanh, trường học, mạng xã hội, các buổi sinh hoạt cộng đồng hoặc hoạt động ngoại khóa dành cho trẻ em.

Bên cạnh đó, gia đình cần trang bị cho trẻ các kỹ năng cần thiết như nhận biết nguy hiểm, ghi nhớ thông tin liên lạc, kỹ năng thoát hiểm và tìm kiếm sự trợ giúp khi cần thiết. Chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng cũng cần xây dựng kế hoạch sơ tán an toàn, chuẩn bị nơi tránh trú phù hợp cho trẻ em, đặc biệt quan tâm đến trẻ em khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn hoặc sống ở vùng thường xuyên xảy ra thiên tai.

Bảo vệ trẻ em trong thiên tai và biến đổi khí hậu không chỉ là trách nhiệm của riêng một cơ quan hay tổ chức nào mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Khi trẻ em được sống trong môi trường an toàn, được quan tâm và hỗ trợ kịp thời, các em sẽ có điều kiện phát triển toàn diện và vững vàng hơn trước những thách thức do biến đổi khí hậu và thiên tai gây ra.

Chi tiết tài liệu tại đây: