Theo báo cáo của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, diện tích sản xuất lúa vụ mùa năm 2026 đạt 58.249 ha, giảm so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, sản xuất trồng trọt những tháng cuối năm tiếp tục chịu tác động của thời tiết, mưa bão, nguy cơ ngập úng, sinh vật gây hại; tại một số địa phương còn diện tích đất nông nghiệp chưa được khai thác hiệu quả.

Để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng 11% của Thủ đô, ngành nông nghiệp cần đạt mục tiêu tăng trưởng 3,6% trong năm 2026. Căn cứ định hướng, chỉ đạo của UBND Thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành công văn đề nghị UBND các xã, phường khẩn trương cụ thể hóa kế hoạch sản xuất chi tiết trên địa bàn trong đó tập trung thực hiện một số nội dung trọng tâm sau:

1. Triển khai các biện pháp bảo vệ năng suất, sản lượng cây trồng vụ mùa đã gieo trồng 

- Chủ động xây dựng và triển khai phương án bảo vệ sản xuất trước ảnh hưởng của mưa, bão, ngập úng; phối hợp với địa phương hướng dẫn khơi thông dòng chảy, tiêu úng kịp thời, chăm sóc và phục hồi cây trồng sau thiên tai. 

- Tăng cường điều tra, dự tính, dự báo sinh vật gây hại trên lúa, rau, hoa, cây ăn quả và các cây trồng khác; ban hành kịp thời thông báo, hướng dẫn các biện pháp phòng trừ theo nguyên tắc quản lý dịch hại tổng hợp, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, hiệu quả. 

2. Khẩn trương rà soát và xác định quỹ đất sản xuất 

- Chỉ đạo các phòng chuyên môn, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp rà soát đến từng thôn, xóm, xứ đồng đối với những diện tích không gieo trồng lúa vụ mùa, lập bảng thống kê chi tiết phân theo 2 nhóm: 

+ Nhóm 1: Những diện tích chân đất cao, tiêu thoát nước tốt có khả năng chuyển đổi sản xuất sang trồng cây rau ngắn ngày.

+ Nhóm 2: Những diện tích chân đất trũng, khó thoát nước, thường xuyên bị ngập úng trong vụ mùa xây dựng phương án chuyển đổi sang kết hợp nuôi trồng thủy sản hoặc gia cầm.

 - Xác định cơ cấu cây trồng và mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương. Tập trung mở rộng diện tích rau màu, cây ngắn ngày có thời gian sinh trưởng phù hợp, năng suất, giá trị kinh tế và thị trường tiêu thụ tốt, nhằm bù đắp phần diện tích lúa vụ mùa bị thiếu hụt, tăng sản lượng và giá trị sản xuất trồng trọt trong những tháng cuối năm 2026. 

+ Đối với các vùng đất cao chủ động chuẩn bị đất, giống, vật tư và các điều kiện cần thiết để bố trí rau màu, cây ngắn ngày có thời gian sinh trưởng từ 25 - 30 ngày (rau cải ăn lá, rau dền, rau gia vị….) hoặc chuyển sang trồng vụ đông sớm, chú trọng các cây trồng ưa ấm, giá trị kinh tế cao (cà chua, su hào chịu nhiệt, đậu bắp, đậu trạch, ngô quà…).

+ Đối với các vùng trũng thấp, thường xuyên bị ngập úng chủ động hướng dẫn người dân tận dụng diện tích phù hợp để tổ chức các mô hình sản xuất kết hợp như lúa - cá, lúa - vịt, nuôi trồng thủy sản kết hợp chăn nuôi gia cầm, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế và nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích.

- Đề nghị UBND các xã, phường xây dựng Kế hoạch tổ chức sản xuất của địa phương và gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường để phối hợp theo dõi, hỗ trợ kỹ thuật, tổng hợp báo cáo UBND Thành phố theo quy định. 

3. Thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất trồng lúa 

Căn cứ vào số liệu diện tích, hình thức chuyển đổi đã được phê duyệt tại Quyết định số 167/QĐ-UBND ngày 13/01/2026 của UBND Thành phố về việc phê duyệt kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất trồng lúa năm 2026, với tổng diện tích thực hiện chuyển đổi là 1.282,23 ha, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường rà soát cụ thể diện tích, vị trí và hình thức chuyển đổi đã được phê duyệt, chỉ đạo các đơn vị chuyên môn, các hộ sản xuất tổ chức thực hiện theo đúng quy định của pháp luật và đảm bảo hoàn thành chỉ tiêu được giao trong năm 2026. 

4. Triển khai vụ đông năm 2026 

- Tập trung chỉ đạo triển khai sản xuất vụ đông ngay sau khi thu hoạch vụ mùa; chủ động chuẩn bị quỹ đất, giống, vật tư, phân bón, nguồn nước, nhân lực và các điều kiện phục vụ sản xuất. Căn cứ chỉ tiêu được giao và điều kiện thực tế, rà soát, mở rộng tối đa diện tích có khả năng sản xuất, góp phần hoàn thành kế hoạch gieo trồng vụ đông toàn Thành phố đạt 28.400 ha.

- Chủ động triển khai các giải pháp kỹ thuật, chính sách hỗ trợ, thúc đẩy liên kết sản xuất nhằm bảo đảm hoàn thành chỉ tiêu diện tích gieo trồng được giao, cụ thể: 

- Về cơ cấu giống: Đảm bảo diện tích gieo trồng cây vụ đông, chủ lực là cây rau, đậu tương, cây ngô ngắn ngày, tăng diện tích cây trồng như khoai tây, hoa, cây cảnh…có năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cao. Bố trí hợp lý cơ cấu cây trồng trong vụ đông sớm và giai đoạn chính vụ. 

- Về thời vụ: Áp dụng biện pháp không làm đất, làm bầu, làm đất tối thiểu, trồng gối đối với cây ưa ấm như ngô, bí xanh, khoai lang,...; dùng giống ngắn ngày. Trên chân đất bãi ngoài đê, chân đất trồng cây rau màu hè thu, chủ động ưu tiên gieo trồng cây ưa ấm, cây vụ đông sớm, trồng càng sớm càng tốt. Đối với các loại cây trồng như ngô, khoai lang, đậu tương… thời vụ xuống giống chậm nhất trước ngày 10/10; đối với khoai tây trước ngày 05/11; đối với rau các loại căn cứ vào điều kiện thời tiết thuận lợi và thời điểm thu hoạch để xác định thời gian gieo hạt phù hợp với từng loại rau. 

- Phối hợp với các công ty thủy lợi trên địa bàn tập trung điều tiết nước đảm bảo độ ẩm của đất, rút nước phù hợp để sau khi thu hoạch lúa mùa có thể trồng ngay được cây vụ đông đồng thời đảm bảo nguồn nước tưới cho cây trồng giai đoạn giữa và cuối vụ đông. 

- Đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn, tạo điều kiện để người dân, hợp tác xã, tổ hợp tác và các cơ sở sản xuất tiếp cận chính sách, mở rộng sản xuất. Tổ chức thực hiện hiệu quả các chính sách hỗ trợ phát triển cây vụ đông trên đất trồng lúa theo Nghị quyết số 53/2025/NQ-HĐND ngày 26/11/2025 của HĐND Thành phố. 

- Chủ động kết nối, khuyến khích các hợp tác xã, doanh nghiệp tham gia cung ứng giống, vật tư, tổ chức sản xuất, sơ chế và bao tiêu sản phẩm nhằm bảo đảm đầu ra ổn định cho sản phẩm vụ đông. 

Sở Nông nghiệp và Môi trường giao Chi cục Trồng trọt và BVTV chủ trì theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn UBND các xã, phường triển khai các nhiệm vụ về sản xuất vụ mùa, gieo trồng bổ sung cây ngắn ngày và sản xuất vụ đông năm 2026. Bên cạnh đó, tuyên truyền, hướng dẫn các địa phương thực hiện đúng cơ cấu giống, thời vụ gieo trồng, chuẩn bị lượng giống và các loại vật tư, phân bón, thuốc BVTV phục vụ sản xuất.

Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai chủ trì triển khai các biện pháp phòng, chống ngập úng, khắc phục hậu quả mưa bão, ngập úng, hạn chế thấp nhất thiệt hại đối với sản xuất trồng trọt, bảo vệ diện tích sản xuất vụ mùa. Chủ động phòng, chống hạn giai đoạn cuối vụ đảm bảo nguồn nước phục vụ tưới, tiêu cho cây trồng trong vụ đông. 

Trung tâm Khuyến nông Hà Nội được giao đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách hỗ trợ sản xuất vụ đông, hướng dẫn người dân triển khai Kế hoạch sản xuất vụ đông 2026 đúng khung thời vụ. Xây dựng, triển khai và nhân rộng các mô hình sản xuất trong vụ đông phù hợp với từng vùng, gắn với liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất./.