Thực hiện định hướng xây dựng Thủ đô xanh, văn minh, hiện đại, Hà Nội đang từng bước triển khai Đề án “Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội”, nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí và thúc đẩy chuyển đổi phương thức giao thông theo hướng bền vững. Đề án được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để giảm phát thải từ hoạt động giao thông, cải thiện chất lượng không khí và khuyến khích phát triển hệ thống giao thông công cộng.

Đề án “Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội” được triển khai theo lộ trình nhiều giai đoạn. Trong giai đoạn từ ngày 1/7 đến 31/12/2026, Thành phố tập trung thí điểm trên địa bàn phường Hoàn Kiếm. Theo đó, giai đoạn thí điểm nhằm đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn và tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp từng bước làm quen với mô hình tổ chức giao thông mới. Song song với đó, Hà Nội tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và đầu tư các điều kiện cần thiết phục vụ vùng phát thải thấp, gồm hạ tầng giao thông, hệ thống giám sát, trạm sạc, tủ đổi pin, phương tiện giao thông công cộng và mạng lưới theo dõi chất lượng không khí.

Sau thời gian đầu triển khai, các sở, ngành, Công an Thành phố và UBND các phường đã chủ động thực hiện các nhiệm vụ theo thẩm quyền, bảo đảm sự phối hợp đồng bộ giữa công tác tổ chức giao thông, bảo đảm an ninh, trật tự, tuyên truyền và hỗ trợ người dân. 

Tại khu vực phố đi bộ Hồ Hoàn Kiếm, khu phố cổ và chợ đêm, Hà Nội tiếp tục cấm mô tô, xe gắn máy và ô tô từ 19 giờ đến 24 giờ các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật. Thành phố đã lắp đặt hệ thống biển báo, cột giao thông để nhận diện Vùng phát thải thấp và hướng dẫn người dân.

Hà Nội cũng thí điểm 89 vị trí trạm sạc tích hợp tủ đổi pin, đồng thời phát triển mạng lưới hạ tầng phục vụ phương tiện xanh. Hiện toàn thành phố có 2.313 vị trí trạm sạc với 10.209 cổng sạc và khoảng 1.650 tủ đổi pin. Riêng khu vực Vành đai 1 có 173 tủ đổi pin và 174 cổng sạc. Từ ngày 1/7/2026, 100% xe buýt hoạt động trong Vùng phát thải thấp sử dụng phương tiện xanh. Thành phố đồng thời miễn vé cho hành khách di chuyển trong Vành đai 1 trên 45 tuyến buýt, góp phần khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng và giảm phát thải. Đến nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã lắp đặt 6 thiết bị cảm biến theo dõi, đánh giá chất lượng không khí tại phường Hoàn Kiếm. Sở cũng phối hợp với UBND các phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam và các đơn vị liên quan thống nhất phương án quan trắc, phục vụ đánh giá hiệu quả thí điểm Vùng phát thải thấp. Công an Thành phố đang triển khai mô-đun quản lý Vùng phát thải thấp, tích hợp vào nền tảng quản lý tập trung tại Trung tâm điều hành giao thông thông minh của Thành phố. Hệ thống được định hướng tiếp nhận, quản lý và chia sẻ dữ liệu về phương tiện, bãi đỗ, trạm sạc, điểm đổi pin, điểm thuê phương tiện điện, tuyến xe buýt và điểm dừng xe buýt.

Trong giai đoạn thí điểm, Thành phố xác định tuyên truyền, hướng dẫn, nhắc nhở và hỗ trợ là giải pháp chủ yếu, nhằm tạo điều kiện để người dân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp và các lực lượng thực thi từng bước làm quen với mô hình tổ chức giao thông mới. Qua theo dõi sau hơn 01 tháng triển khai tại phường Hoàn Kiếm, người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhìn chung đồng thuận, ý thức chấp hành từng bước được nâng lên. 

Trong thời gian tới, Hà Nội sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và hướng dẫn triển khai Vùng phát thải thấp, trong đó tập trung hỗ trợ người dân, hộ nghèo, doanh nghiệp vận tải; phát triển giao thông công cộng và hạ tầng sạc, đổi pin; kết nối dữ liệu phương tiện, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Thành phố cũng đẩy nhanh tiến độ lắp đặt camera AI, hoàn thiện hệ thống nhận diện biển số và kết nối dữ liệu phương tiện, đăng kiểm, kiểm định khí thải. Đồng thời, duy trì 100% xe buýt trong khu vực thí điểm sử dụng phương tiện xanh, nghiên cứu bổ sung xe buýt điện cỡ nhỏ, phương tiện trung chuyển phục vụ khu phố cổ.

Cùng với đó, Hà Nội sẽ tăng cường quan trắc chất lượng không khí trong và ngoài Vùng phát thải thấp, xây dựng bộ số liệu trước và trong khi áp dụng các biện pháp hạn chế phương tiện để đánh giá hiệu quả giảm phát thải.

Việc xây dựng Vùng phát thải thấp không chỉ nhằm hạn chế phương tiện, mà hướng còn tới mục tiêu cải thiện chất lượng không khí, phát triển giao thông công cộng hiện đại, nâng cao chất lượng sống và xây dựng Thủ đô xanh, văn minh và bền vững./.