Vừa qua Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tổ chức Hội nghị tập huấn “Hiểu đúng về ô nhiễm không khí - từ nhận thức đến hành động”, nhằm nâng cao năng lực nhận diện nguồn phát thải, khai thác dữ liệu quan trắc và truyền thông thông tin về chất lượng không khí cho cán bộ quản lý, chính quyền cơ sở và các cơ quan báo chí.

Tham dự hội nghị có đại diện các sở, ngành, đơn vị liên quan; cán bộ, công chức phụ trách công tác môi trường tại các xã, phường; phóng viên, biên tập viên các cơ quan báo chí cùng các chuyên gia trong lĩnh vực môi trường.

Nội dung tập huấn tập trung vào những vấn đề thiết thực trong quản lý chất lượng không khí, gồm nhận diện các nguồn phát thải, dữ liệu quan trắc, chỉ số chất lượng không khí (AQI), nồng độ bụi mịn PM2.5, thông tin dự báo và tác động của ô nhiễm không khí đối với sức khỏe. Qua đó, các đại biểu được cập nhật kiến thức và kỹ năng cần thiết để khai thác, sử dụng và truyền tải thông tin môi trường chính xác, phù hợp với từng tình huống.

Trình bày chuyên đề “Nhận diện ô nhiễm không khí tại Hà Nội: Đặc trưng nguồn gây ô nhiễm, diễn biến và tác động sức khỏe”, GS.TS Hoàng Xuân Cơ, Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam, phân tích các nhóm nguồn gây ô nhiễm, gồm nguồn tự nhiên và các nguồn phát sinh từ hoạt động của con người như giao thông, xây dựng, sản xuất công nghiệp, sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và đốt mở.

Theo các số liệu chuyên môn được giới thiệu tại hội nghị, trong cơ cấu đóng góp PM2.5 tại Hà Nội, bụi thứ cấp chiếm khoảng 27%, giao thông vận tải 23%, xây dựng và bụi đường 20%, đốt mở 12%, công nghiệp 10% và các nguồn khác khoảng 8%. Cơ cấu này cho thấy ô nhiễm không khí có nhiều nguồn tác động, đòi hỏi các giải pháp kiểm soát phải được triển khai đồng bộ, phù hợp với đặc điểm từng khu vực.

Một nội dung được hội nghị nhấn mạnh là vai trò của chính quyền cơ sở trong rà soát, cập nhật các nguồn phát sinh bụi và khí thải trên địa bàn. Thông tin từ các xã, phường là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ kiểm kê phát thải, xác định khu vực có nguy cơ ô nhiễm và hỗ trợ cơ quan chuyên môn lựa chọn giải pháp quản lý.

Tại chuyên đề về nồng độ chất ô nhiễm, chỉ số chất lượng không khí và thông tin dự báo, PGS.TS Lý Bích Thủy hướng dẫn đại biểu phân biệt nồng độ các chất ô nhiễm với AQI, cách đọc AQI theo giờ, theo ngày và khai thác thông tin dự báo. Theo đó, AQI hoặc nồng độ PM2.5 tại một trạm chỉ phản ánh điều kiện không khí trong khu vực và khoảng thời gian tương ứng, không thể mặc nhiên đại diện cho toàn Thành phố.

Khi khai thác dữ liệu, cán bộ quản lý và phóng viên cần kiểm tra nguồn thông tin, vị trí trạm đo, thời điểm ghi nhận, loại chỉ số và phạm vi đại diện. Việc phân biệt giữa số liệu quan trắc thực tế và thông tin dự báo cũng giúp hạn chế suy diễn từ một con số riêng lẻ, đồng thời bảo đảm thông tin đến với người dân rõ ràng, có căn cứ.

Hội nghị cũng đề cập tác động của bụi mịn PM2.5 đối với sức khỏe, trong đó trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh tim, phổi mạn tính là những nhóm cần được quan tâm khi chất lượng không khí suy giảm.

Thông qua hội nghị, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội hướng tới tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan chuyên môn, chính quyền cơ sở và các cơ quan báo chí trong nhận diện nguồn phát thải, khai thác dữ liệu và truyền thông về chất lượng không khí. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả cung cấp thông tin, cảnh báo môi trường và hỗ trợ người dân chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe.