Những tháng cuối năm luôn được xem là giai đoạn nhiều thách thức đối với công tác bảo vệ môi trường không khí của Thủ đô. Khi mùa đông xuân bắt đầu, các điều kiện thời tiết bất lợi như nghịch nhiệt, ít mưa và tốc độ gió thấp khiến các chất ô nhiễm khó phát tán, dễ tích tụ trong không khí. Đây cũng là thời điểm Hà Nội thường ghi nhận nhiều ngày chất lượng không khí suy giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.

Trước nguy cơ ô nhiễm không khí gia tăng từ nay đến hết tháng 3 năm sau, thành phố Hà Nội đang triển khai đợt cao điểm kiểm soát các nguồn phát thải, tập trung vào những lĩnh vực được xác định có tác động lớn đến chất lượng môi trường không khí.

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, bên cạnh các nguồn phát thải từ giao thông, sản xuất và xây dựng, hoạt động đốt mở, như đốt rơm rạ và phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch, vẫn là một trong những nguyên nhân gây phát sinh bụi và khí thải đáng kể tại khu vực ngoại thành. Không chỉ ảnh hưởng đến môi trường không khí tại chỗ, khói từ hoạt động đốt ngoài trời còn có thể lan rộng sang các khu vực lân cận, làm gia tăng mức độ ô nhiễm trong những ngày thời tiết bất lợi.

Vì vậy, kiểm soát và tiến tới chấm dứt tình trạng đốt rơm rạ tiếp tục được Thành phố xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong đợt cao điểm lần này. Các địa phương được yêu cầu tăng cường tuyên truyền, vận động người dân thay đổi thói quen xử lý phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch; đồng thời đẩy mạnh các giải pháp tái sử dụng phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp, sản xuất phân bón hữu cơ, thức ăn chăn nuôi hoặc các mô hình kinh tế tuần hoàn. Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ trong giám sát, phát hiện các điểm đốt mở sẽ được tăng cường nhằm kịp thời xử lý các trường hợp vi phạm.

Song song với kiểm soát hoạt động đốt mở, Thành phố cũng tập trung siết chặt quản lý đối với các nguồn phát sinh bụi từ xây dựng. Trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng, đô thị đang được triển khai trên địa bàn, việc bảo đảm các yêu cầu về môi trường tại công trường được xem là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế bụi phát tán ra khu vực xung quanh. Các chủ đầu tư và nhà thầu được yêu cầu thực hiện nghiêm các biện pháp che chắn, phun sương dập bụi, thu gom vật liệu xây dựng đúng quy định và vệ sinh phương tiện vận chuyển trước khi lưu thông trên đường. Công tác thanh tra, kiểm tra cũng sẽ được tăng cường để kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm.

Đối với môi trường đô thị, Hà Nội yêu cầu các địa phương và đơn vị liên quan nâng cao hiệu quả công tác vệ sinh môi trường, tập trung kiểm soát bụi phát sinh trên các tuyến giao thông có mật độ phương tiện lớn. Việc tưới nước, rửa đường sẽ được thực hiện thường xuyên hơn trong mùa khô nhằm hạn chế bụi phát tán vào không khí. Các gói thầu vệ sinh môi trường tiếp tục được giám sát chặt chẽ để bảo đảm chất lượng dịch vụ và hiệu quả duy trì vệ sinh trên địa bàn.

Bên cạnh các giải pháp trước mắt, Thành phố tiếp tục hoàn thiện hệ thống quan trắc môi trường không khí và các công cụ đánh giá nguồn phát thải. Việc theo dõi sát diễn biến chất lượng không khí sẽ giúp cơ quan quản lý nhận diện chính xác hơn các nguồn gây ô nhiễm, từ đó xây dựng các giải pháp kiểm soát phù hợp và hiệu quả. Hà Nội cũng đang nghiên cứu các chính sách dài hạn nhằm giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông, trong đó có việc phát triển các vùng phát thải thấp theo lộ trình phù hợp.

Những nỗ lực này đã góp phần cải thiện chất lượng môi trường không khí trên địa bàn trong thời gian qua. Từ đầu năm đến nay, tỷ lệ số ngày có chất lượng không khí ở mức trung bình và tốt đã tiệm cận mục tiêu Thành phố đề ra cho cả năm. Tuy nhiên, trước giai đoạn được dự báo là cao điểm ô nhiễm, việc triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát nguồn thải vẫn được xem là yêu cầu cấp thiết.

Việc chủ động hành động ngay từ đầu mùa không chỉ giúp hạn chế nguy cơ xuất hiện các đợt ô nhiễm không khí kéo dài mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nâng cao chất lượng môi trường sống và hướng tới mục tiêu phát triển đô thị xanh, bền vững. Trong đó, kiểm soát hiệu quả hoạt động đốt rơm rạ, bụi xây dựng và bụi đô thị được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét đối với chất lượng không khí của Thủ đô trong những tháng tới.