Đa dạng mô hình khuyến nông, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp
Năm 2026 đánh dấu năm đầu tiên triển khai Chương trình Khuyến nông thành phố Hà Nội giai đoạn 2026–2030. Bám sát định hướng phát triển nông nghiệp Thủ đô theo hướng hiện đại, an toàn, sinh thái và bền vững, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã tập trung xây dựng, triển khai nhiều dạng mô hình trên các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản. Các mô hình không chỉ góp phần chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất mà còn tạo ra những hướng đi mới trong tổ chức sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản.

Đa dạng mô hình, chú trọng cây trồng có giá trị kinh tế cao
Trong lĩnh vực trồng trọt, Trung tâm tập trung đưa vào sản xuất các giống cây trồng mới có năng suất, chất lượng, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu như lúa TBR 225, Ngọc Nương 9, HD11, TĐ 25, Đài Thơm 8; các giống lạc, ngô, khoai tây, chè, sen, bưởi, cây dược liệu, hoa và nấm ăn. Các mô hình được triển khai theo hướng sản xuất an toàn, ứng dụng cơ giới hóa, giảm sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường.
Đáng chú ý, các mô hình sản xuất lúa theo hướng VietGAP gắn với tiêu thụ sản phẩm và trình diễn giống lúa mới thích ứng với biến đổi khí hậu đã mang lại kết quả tích cực. Năng suất trung bình giống lúa tẻ đạt 65 tạ/ha, cao nhất 69 tạ/ha; giống lúa nếp đạt 48–50 tạ/ha. Hiệu quả kinh tế của mô hình cao hơn từ 10–20% so với sản xuất ngoài mô hình. Đặc biệt, sản phẩm được doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu, góp phần ổn định đầu ra và nâng cao giá trị sản xuất.
Ở nhóm cây trồng hàng hóa, mô hình lạc giống L32 đạt năng suất khoảng 53,3 tạ khô/ha, doanh thu 106,7 triệu đồng/ha, lợi nhuận khoảng 34,4 triệu đồng/ha/3,5 tháng. Mô hình khoai tây chế biến đạt năng suất bình quân 18–20 tấn/ha, lợi nhuận khoảng 100 triệu đồng/ha/vụ; toàn bộ sản phẩm được doanh nghiệp bao tiêu. Đối với cây chè, mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đạt năng suất 9–16 tấn/ha, giá bán cao hơn 15–20% so với sản phẩm không đạt chứng nhận, thu nhập bình quân đạt 200–250 triệu đồng/ha/năm.
Một số mô hình khác cũng cho thấy tiềm năng phát triển rõ nét. Mô hình trồng sen thích ứng với biến đổi khí hậu có tỷ lệ cây sống đạt 95%, lợi nhuận từ 40 triệu đồng đến trên 100 triệu đồng/ha trong năm đầu. Mô hình sản xuất bưởi theo tiêu chuẩn VietGAP giúp nâng hiệu quả sản xuất từ 15–20%. Đối với nhóm hoa ứng dụng công nghệ cao, mô hình hoa lay ơn cho lợi nhuận khoảng 150–300 triệu đồng/ha. Những kết quả này cho thấy việc lựa chọn đúng đối tượng cây trồng, áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật và gắn sản xuất với thị trường có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích.
Chăn nuôi theo hướng an toàn, ứng dụng công nghệ và liên kết tiêu thụ
Trong lĩnh vực chăn nuôi, Trung tâm đã triển khai 5 mô hình tại 15 điểm, với 60 hộ tham gia. Các mô hình tập trung vào những đối tượng có thế mạnh và nhu cầu thị trường như bò sinh sản chất lượng cao, bò sữa, lợn ngoại ba máu, gà và vịt thương phẩm.
Nổi bật là mô hình chăn nuôi bò sinh sản chất lượng cao với các giống bò lai Sind, Lai Brahman, Senepol..., hướng tới phát triển đàn bò thịt có năng suất, chất lượng cao, tạo nguồn nguyên liệu cung cấp cho thị trường Thủ đô. Mô hình chăn nuôi bò sữa ứng dụng công nghệ mới trong chế biến, bảo quản thức ăn được triển khai theo hướng giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời cải thiện chất lượng sữa nguyên liệu.
Đối với chăn nuôi lợn và gia cầm, các mô hình tập trung nâng cao năng suất sinh trưởng, chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn thực phẩm và gắn với liên kết tiêu thụ. Theo kết quả theo dõi, các đàn vật nuôi sinh trưởng, phát triển tốt, khỏe mạnh, tỷ lệ sống đạt yêu cầu kỹ thuật. Việc áp dụng quy trình chăn nuôi, chăm sóc, phòng chống dịch bệnh và quản lý môi trường góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, hạn chế rủi ro cho người chăn nuôi.
Thủy sản hướng tới sản xuất an toàn, ứng dụng công nghệ số
Trong lĩnh vực thủy sản, Trung tâm triển khai 9 mô hình thuộc 3 nhóm khuyến khích nhân rộng, tại 14 điểm, với 21 hộ tham gia. Các mô hình tập trung vào phát triển đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế, nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP, ứng dụng công nghệ tự động hóa và quản lý môi trường nước.
Tiêu biểu là mô hình nuôi cá chép, cá trắm cỏ và cá rô phi theo hướng VietGAP. Thông qua mô hình, các hộ được hướng dẫn quy trình kỹ thuật, ghi chép nhật ký sản xuất và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Toàn bộ diện tích mô hình đã đạt chứng nhận VietGAP. Năng suất cá rô phi trong mô hình đạt từ 32 tấn/ha trở lên; mô hình cá trắm cỏ, cá chép cho năng suất trên 19 tấn/ha.
Đáng chú ý, các mô hình ứng dụng công nghệ IoT, cảm biến và điều khiển thông minh trong quản lý môi trường ao nuôi đã bước đầu phát huy hiệu quả. Hệ thống giám sát, cảnh báo môi trường từ xa giúp người nuôi chủ động theo dõi các thông số nước, kịp thời điều chỉnh điều kiện nuôi. Mô hình ứng dụng công nghệ năng lượng tái tạo để vận hành hệ thống cung cấp oxy, kết hợp thiết bị tự động hóa trong chăm sóc và quản lý đàn cá, góp phần giảm công lao động, nâng cao tính chủ động trong sản xuất.
Bên cạnh đó, mô hình nuôi cá – lúa, nuôi xen canh chạch đồng và cua đồng, nuôi ếch thương phẩm và sử dụng chế phẩm enzyme hỗ trợ xử lý môi trường ao nuôi đã mở ra thêm những hướng sản xuất phù hợp với điều kiện từng địa phương.
Lấy hiệu quả thực tiễn làm cơ sở nhân rộng
Điểm chung của các mô hình khuyến nông năm 2026 là không chỉ dừng lại ở việc trình diễn giống mới hay chuyển giao quy trình kỹ thuật, mà hướng tới thay đổi tư duy và phương thức tổ chức sản xuất của người dân. Thông qua quá trình triển khai, nông dân được trực tiếp tiếp cận, thực hành và đánh giá hiệu quả các tiến bộ khoa học kỹ thuật; từng bước chuyển từ sản xuất truyền thống sang sản xuất hàng hóa, an toàn, có kiểm soát chất lượng và gắn với nhu cầu thị trường.
Nhiều mô hình còn góp phần thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; hình thành vùng sản xuất tập trung, tạo điều kiện áp dụng cơ giới hóa, giảm chi phí đầu vào và nâng cao khả năng cạnh tranh của nông sản. Việc sử dụng giống mới, quy trình sản xuất an toàn, chế phẩm sinh học và công nghệ quản lý thông minh cũng góp phần giảm tác động tiêu cực đến môi trường, thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.
Những kết quả đạt được là cơ sở quan trọng để Trung tâm Khuyến nông Hà Nội tiếp tục đánh giá, hoàn thiện quy trình và lựa chọn các mô hình có hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế để nhân rộng. Qua đó, khẳng định vai trò của công tác khuyến nông trong đồng hành cùng người sản xuất, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển nông nghiệp Thủ đô theo hướng sinh thái, hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.