Quan điểm của Thành phố là rất rõ ràng: đốt chất thải tự phát không chỉ gây mất mỹ quan mà còn phát sinh bụi mịn PM 2.5 và nhiều khí độc hại, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Đây cũng là nguồn gây ô nhiễm có thể kiểm soát được nếu chính quyền cơ sở thực sự quyết liệt.

Theo chỉ đạo, các xã, phường phải rà soát những khu vực thường xuyên phát sinh đốt rác, bố trí lực lượng kiểm tra vào các khung giờ cao điểm từ 17 h đến 22 h; đồng thời công khai đường dây nóng để tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân. Thành phố cũng yêu cầu siết chặt hoạt động thu gom, vận chuyển rác, xử lý các điểm tập kết rác tồn đọng và tăng cường giám sát phương tiện vệ sinh môi trường thông qua hệ thống GPS, camera theo dõi.

Tuy nhiên, thực tế tại nhiều địa phương lại cho thấy sự chuyển biến còn chậm. Không khó để bắt gặp những bãi rác tự phát nằm ven đường dân sinh hoặc sát khu dân cư vẫn thường xuyên nghi ngút khói. Rác sinh hoạt, lá cây, phế thải xây dựng bị đốt công khai, tạo mùi khét khó chịu, ảnh hưởng đến đời sống người dân xung quanh.

Đáng nói, tình trạng này không diễn ra đơn lẻ mà xuất hiện tại nhiều xã, phường trên địa bàn Thành phố. Trên các kênh phản ánh của người dân, nhiều vụ việc liên tục được ghi nhận nhưng xử lý chưa dứt điểm. Sau mỗi đợt kiểm tra, dọn dẹp, rác lại tiếp tục bị đổ trộm rồi đốt vào ban đêm hoặc sáng sớm.

Thực tế cho thấy, ở một số nơi, công tác quản lý môi trường vẫn mang tính đối phó. Việc kiểm tra chủ yếu thực hiện khi có phản ánh, chưa duy trì thường xuyên. Một số địa phương mới dừng ở tuyên truyền, nhắc nhở mà thiếu các biện pháp xử lý đủ sức răn đe. Trong khi đó, nhiều khu đất trống, tuyến đường vắng lại chưa được kiểm soát chặt, tạo điều kiện cho các điểm tập kết rác tự phát hình thành.

Theo các đơn vị vệ sinh môi trường, nguyên nhân phát sinh nhiều bãi rác tự phát là do một bộ phận người dân cố tình đổ trộm rác cồng kềnh, phế thải xây dựng nhằm tiết kiệm chi phí vận chuyển. Nếu chính quyền địa phương thiếu kiểm tra, giám sát, những khu vực này nhanh chóng trở thành “điểm đen” ô nhiễm kéo dài.

Dù Thành phố đã quy rõ trách nhiệm cho người đứng đầu địa phương nếu để xảy ra tình trạng đốt rác kéo dài, nhưng nếu thiếu sự kiểm tra thường xuyên và xử lý nghiêm trách nhiệm quản lý thì các chỉ đạo quyết liệt khó đạt hiệu quả thực chất.

Muốn chấm dứt tình trạng đốt chất thải gây ô nhiễm, bên cạnh việc hoàn thiện hạ tầng thu gom và xử lý rác, điều quan trọng nhất vẫn là vai trò của chính quyền cơ sở. Chỉ khi địa phương thực sự vào cuộc, chủ động kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm và duy trì giám sát liên tục thì các “điểm nóng” đốt rác mới có thể được xóa bỏ, góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống cho người dân Thủ đô.