Bốn khu xử lý chất thải rắn tập trung mang tính hạt nhân sẽ được triển khai tại Sóc Sơn ở phía Bắc, Xuân Sơn ở phía Tây Bắc, Núi Thoong ở phía Tây và Châu Can ở phía Nam Hà Nội. Đây được xem là các “siêu tổ hợp” xử lý rác trong tương lai, đóng vai trò trung tâm tiếp nhận và xử lý phần lớn lượng chất thải phát sinh trên địa bàn Thành phố.

Theo định hướng mới, Hà Nội đặt mục tiêu thu gom 100% rác sinh hoạt tại khu vực đô thị. Rác thải sẽ được phân loại ngay từ nguồn phát sinh nhằm nâng cao hiệu quả tái chế và giảm áp lực cho hệ thống xử lý tập trung. Đối với các loại chất thải nguy hại như rác y tế, rác công nghiệp hay hóa chất độc hại, Thành phố yêu cầu thực hiện thu gom và vận chuyển riêng biệt để đảm bảo an toàn môi trường.

Một trong những điểm đáng chú ý trong quy hoạch lần này là việc ưu tiên áp dụng công nghệ đốt rác phát điện và tái chế thay cho phương thức chôn lấp truyền thống. Hoạt động chôn lấp chỉ còn áp dụng với tro xỉ hoặc những thành phần không thể tái chế sau quá trình xử lý nhiệt. Đây được xem là bước chuyển lớn trong chiến lược xử lý chất thải của Hà Nội khi quỹ đất dành cho bãi rác ngày càng thu hẹp, trong khi lượng rác phát sinh liên tục tăng theo tốc độ đô thị hóa.

Ngoài 4 khu xử lý chính, Thành phố tiếp tục dự trữ quỹ đất tại Cao Dương và Đồng Ké để phục vụ nhu cầu xử lý chất thải trong tương lai. Theo quy hoạch, sau năm 2030, nếu việc phân loại rác tại nguồn và công nghệ xử lý đạt hiệu quả cao, các khu vực này có thể được xem xét chuyển đổi mục đích sử dụng phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Hà Nội cũng định hướng rà soát các khu xử lý chất thải không còn phù hợp với quy hoạch đô thị để chuyển đổi sang các mô hình xử lý mới. Trong đó có các trung tâm thu gom xe điện cũ, xử lý pin xe điện hoặc ứng dụng công nghệ xử lý không phát sinh ô nhiễm. Đây là bước chuẩn bị cho xu hướng phát triển giao thông xanh và sự gia tăng của các phương tiện sử dụng điện trong tương lai.

Đối với chất thải rắn xây dựng và bùn thải, Thành phố định hướng xử lý tập trung kết hợp với các trạm vệ tinh linh hoạt nhằm tối ưu hạ tầng và nâng cao hiệu quả xử lý. Hà Nội cũng thúc đẩy tái chế, tái sử dụng bùn thải và chất thải xây dựng làm vật liệu san lấp, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm khai thác tài nguyên tự nhiên.

Không chỉ tập trung vào xử lý rác thải rắn, Hà Nội còn đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả thu gom và xử lý nước thải tại khu vực nội đô và các khu dân cư cũ. Thành phố sẽ xây dựng thêm các trạm xử lý nước thải tại khu đô thị mới, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, tổ hợp y tế và giáo dục nhằm xử lý nước thải ngay tại nguồn. Phần nước sau xử lý sẽ được tái sử dụng để bổ cập nguồn nước cho sông, hồ và các tuyến kênh thoát nước đô thị.

Đối với những khu vực hạn chế quỹ đất, Hà Nội định hướng tận dụng không gian ngầm để xây dựng các công trình xử lý nước thải và hạ tầng kỹ thuật môi trường. Các nhà máy xử lý, trạm bơm và hệ thống thoát nước cũng sẽ được điều chỉnh theo quy hoạch phát triển đô thị trong từng giai đoạn.

Việc triển khai đồng bộ các “siêu tổ hợp” xử lý chất thải cùng hệ thống hạ tầng môi trường hiện đại được kỳ vọng sẽ giúp Hà Nội giảm áp lực ô nhiễm, nâng cao chất lượng sống cho người dân và tiến gần hơn tới mục tiêu xây dựng đô thị xanh, thông minh trong tương lai.