Theo đánh giá của ngành chuyên môn, phần lớn các ổ dịch phát sinh tại các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, nơi điều kiện chuồng trại, vệ sinh thú y, xử lý chất thải và kiểm soát người, phương tiện ra vào còn hạn chế. Việc chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn sinh học là nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ xâm nhập và lây lan mầm bệnh trong đàn vật nuôi.
Để chủ động phòng, chống dịch bệnh động vật, đặc biệt là bệnh Dịch tả lợn Châu Phi, ngành chăn nuôi và thú y khuyến cáo người chăn nuôi cần thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi nông hộ.
Kiểm soát chặt chẽ con giống và nguồn thức ăn
Người chăn nuôi chỉ nên nhập con giống khỏe mạnh, có nguồn gốc rõ ràng, đã được tiêm phòng đầy đủ và kiểm dịch theo quy định. Con giống mới nhập về cần được nuôi cách ly ít nhất 2 tuần trước khi nhập đàn nhằm theo dõi tình trạng sức khỏe và hạn chế nguy cơ mang mầm bệnh vào khu chăn nuôi.
Bên cạnh đó, thức ăn chăn nuôi phải bảo đảm an toàn, không ôi thiu, ẩm mốc, không để động vật trung gian như chuột, côn trùng tiếp xúc. Tuyệt đối không sử dụng thức ăn dư thừa từ các cơ sở đang có dịch bệnh hoặc không rõ nguồn gốc để chăn nuôi. Đối với thức ăn thừa của con người, cần được xử lý nhiệt kỹ trước khi cho vật nuôi sử dụng.
Nguồn nước uống cho vật nuôi phải sạch sẽ, ưu tiên sử dụng nước đã qua xử lý; không sử dụng nước ao, hồ, sông, suối chưa qua xử lý để cho vật nuôi uống hoặc vệ sinh chuồng trại.
Giữ gìn vệ sinh chuồng trại, tiêu độc khử trùng thường xuyên
Chuồng nuôi cần được bố trí tách biệt với khu sinh hoạt của con người, bảo đảm thông thoáng, sạch sẽ, khô ráo và thuận lợi cho việc vệ sinh, thu gom chất thải.
Hằng ngày cần vệ sinh máng ăn, máng uống, dụng cụ chăn nuôi; thu gom và xử lý chất thải đúng quy định để hạn chế ruồi, muỗi, chuột và các động vật trung gian truyền bệnh. Chất thải chăn nuôi cần được xử lý bằng biogas, ủ nhiệt hoặc các biện pháp phù hợp trước khi thải ra môi trường.
Cùng với đó, việc phun thuốc sát trùng định kỳ khu vực chăn nuôi, dụng cụ và phương tiện ra vào là biện pháp quan trọng giúp tiêu diệt mầm bệnh. Khi địa phương xuất hiện dịch bệnh, cần tăng tần suất tiêu độc khử trùng theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
Kiểm soát người và phương tiện ra vào khu chăn nuôi
Người chăn nuôi cần hạn chế tối đa người lạ ra vào khu vực chuồng trại. Các phương tiện vận chuyển con giống, thức ăn, thuốc thú y phải được vệ sinh, sát trùng trước và sau khi vào khu vực chăn nuôi.
Người trực tiếp chăm sóc vật nuôi cần sử dụng bảo hộ riêng, thực hiện sát trùng giày dép, quần áo trước khi vào chuồng nuôi. Việc chăm sóc vật nuôi nên tuân thủ nguyên tắc từ đàn khỏe mạnh đến đàn nghi mắc bệnh nhằm hạn chế lây nhiễm chéo.
Chủ động tiêm phòng, theo dõi sức khỏe vật nuôi
Tiêm phòng đầy đủ, đúng lịch các loại vắc xin theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn là giải pháp quan trọng giúp tăng khả năng miễn dịch cho đàn vật nuôi.
Người chăn nuôi cần theo dõi sức khỏe vật nuôi hằng ngày để kịp thời phát hiện các biểu hiện bất thường như sốt, bỏ ăn, ho, khó thở, tiêu chảy, xuất huyết hoặc chết bất thường. Khi phát hiện vật nuôi nghi mắc bệnh truyền nhiễm, cần báo ngay cho lực lượng thú y cơ sở hoặc chính quyền địa phương để được hướng dẫn xử lý.
Tuyệt đối không tự ý bán chạy, giết mổ, vận chuyển hoặc vứt xác động vật chết ra môi trường vì có thể làm lây lan dịch bệnh và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Nâng cao ý thức cộng đồng trong phòng, chống dịch bệnh
An toàn sinh học không chỉ là biện pháp kỹ thuật mà còn là “lá chắn” quan trọng bảo vệ ngành chăn nuôi trước nguy cơ dịch bệnh. Việc thực hiện đầy đủ các biện pháp vệ sinh thú y, tiêu độc khử trùng, kiểm soát con giống, thức ăn và môi trường chăn nuôi sẽ góp phần hạn chế tối đa nguy cơ phát sinh dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ổn định sản xuất chăn nuôi.
Ngành chăn nuôi và thú y đề nghị các địa phương tiếp tục tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn sinh học; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát tại các khu vực có nguy cơ cao nhằm kịp thời phát hiện và xử lý dịch bệnh, không để lây lan diện rộng./.
