Nhìn về những vành đai xanh ngoại thành Hà Nội hôm nay, có thể cảm nhận rõ sự chuyển mình mạnh mẽ của nông nghiệp Hà Nội. Không còn chỉ tập trung gia tăng sản lượng, ngành nông nghiệp Thủ đô đang từng bước chuyển sang mô hình tăng trưởng xanh. Từ phát triển nông nghiệp sinh thái, ứng dụng công nghệ cao, xây dựng các chuỗi giá trị nông sản xanh đến khuyến khích sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, thân thiện với môi trường, Hà Nội đang định hình một nền nông nghiệp hiện đại, nơi mỗi tấc đất ven đô không chỉ tạo ra nông sản an toàn mà còn góp phần gìn giữ hệ sinh thái, bảo vệ môi trường và kiến tạo những vành đai xanh cho đô thị.
Hoàn thiện chính sách, thúc đẩy nông nghiệp xanh
Động lực quan trọng cho quá trình chuyển đổi xanh của nông nghiệp Thủ đô đến từ việc hoàn thiện cơ chế, chính sách. Trong quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh, vai trò của chính sách không chỉ dừng ở việc hỗ trợ đầu vào mà đang chuyển mạnh sang kiến tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân phát huy nội lực, chủ động đổi mới và phát triển. Một hệ thống chính sách đồng bộ, minh bạch và phù hợp với yêu cầu thực tiễn chính là nền tảng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất và hình thành các chuỗi giá trị nông sản bền vững.
Điểm tựa lớn nhất cho sự chuyển mình này chính là Nghị quyết số 53/2025/NQ-HĐND đã được Hội đồng nhân dân Thành phố thông qua. Nghị quyết số 53/2025/NQ-HĐND đã tạo thêm nguồn lực hỗ trợ phát triển các chuỗi giá trị nông sản theo hướng xanh, khuyến khích người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đầu tư ứng dụng công nghệ, đổi mới quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng của nông sản. Bên cạnh đó, Quyết định số 926/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ mở ra cơ hội để khoảng 25.000 doanh nghiệp, hợp tác xã trên cả nước tiếp cận các chương trình hỗ trợ chuyển đổi xanh, áp dụng các tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội và quản trị) trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Sự đồng hành của Trung ương và thành phố đang tạo nền tảng thuận lợi để Hà Nội từng bước hình thành hệ sinh thái nông nghiệp xanh, thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân, hướng tới phát triển bền vững.
Nhân rộng các mô hình nông nghiệp xanh
Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, quỹ đất sản xuất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, Hà Nội đang từng bước chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, phát triển nông nghiệp theo hướng đa giá trị. Đây cũng là hướng đi cốt lõi của nền nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái gắn với bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Điều này thể hiện rất rõ qua việc xây dựng các chuỗi giá trị nông sản khép kín, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất. Tại Hợp tác xã chăn nuôi Hoàng Long (xã Dân Hòa), mô hình chung cư nuôi lợn nhiều tầng giúp tiết kiệm đất, kiểm soát tốt môi trường chăn nuôi đồng thời kết nối các khâu từ sản xuất, giết mổ, chế biến đến truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Hay tại Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn (phường Chương Mỹ), với gần 18 ha đạt chuẩn VietGAP và GlobalGAP, bà con đã biết ứng dụng công nghệ để kiểm soát dư lượng, điều tiết sản xuất phù hợp với nhu cầu thị trường.
Bên cạnh đó, các mô hình trồng rau, hoa, cây ăn quả ứng dụng công nghệ cao đang phát huy hiệu quả tốt. Thông qua hệ thống điều khiển nhiệt độ, ánh sáng và nước tưới qua điện thoại thông minh, mô hình này không chỉ giúp tiết kiệm tài nguyên mà còn cho thu nhập cao gấp 4 - 5 lần so với canh tác truyền thống.
Trong bài viết "Khuyến nông - Hành trình trong thời đại mới", nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Minh Hoan trích dẫn câu nói của nhà văn Robert Louis Stevenson rằng: “Đừng chỉ đánh giá mỗi ngày bằng những gì bạn thu hoạch, mà hãy đánh giá bằng những hạt giống bạn đã gieo trồng”.
Hành trình xây dựng hệ sinh thái kinh doanh nông nghiệp và chuỗi nông sản xanh tại Hà Nội không phải là một phép màu diễn ra trong một sớm một chiều. Đó là sự chắt chiu, nhẫn nại của những người làm chính sách, sự chung vai gánh vác của cộng đồng doanh nghiệp, và những giọt mồ hôi lặng thầm của người nông dân. Những hạt mầm của tri thức, đổi mới sáng tạo, quản trị minh bạch và tình yêu thiên nhiên và sự tử tế đang ngày càng được gieo xuống lớp đất phù sa, hứa hẹn đem lại mùa màng bội thu cho nền nông nghiệp Thủ đô./.
Hoàng Vũ Nam
