Nghị định 214/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 5/8/2026. Văn bản này sẽ thay thế các quy định cũ, quy định rõ ràng hơn về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức phạt cụ thể, thẩm quyền xử phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực trồng trọt (trừ phân bón), bảo vệ và kiểm dịch thực vật.
Những điểm nhấn pháp lý cốt lõi trong nghị định:
- Mức phạt tối đa: Cá nhân bị phạt tiền tối đa 50 triệu đồng đối với một hành vi vi phạm. Tổ chức bị phạt gấp đôi, tối đa lên đến 100 triệu đồng. Đây là mức cao nhất từ trước đến nay trong lĩnh vực này, thể hiện sự quyết liệt của Chính phủ.
- Sản xuất, buôn bán giống cây trồng: Đây là lĩnh vực được siết chặt mạnh nhất. Vi phạm quy định về sản xuất giống có thể bị phạt từ 10 - 50 triệu đồng tùy quy mô và mức độ vi phạm. Buôn bán giống không đúng tiêu chuẩn, giống chưa được công nhận lưu hành hoặc cung cấp thông tin sai lệch bị phạt từ 3 - 10 triệu đồng. Đặc biệt, hành vi xuất khẩu giống không phép có thể bị phạt tới 40 triệu đồng.
- Vi phạm về nhập khẩu giống và kiểm dịch: Bị phạt từ 3 - 20 triệu đồng tùy theo hành vi như không báo cáo, không có giấy phép, không đúng nội dung giấy phép… Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc tuân thủ quy định kiểm dịch thực vật.
- Bảo vệ thực vật: Nghị định đặc biệt nhấn mạnh xử phạt nghiêm các hành vi sử dụng, buôn bán thuốc bảo vệ thực vật cấm, ngoài danh mục, kém chất lượng - những vi phạm thường gặp và gây hậu quả nghiêm trọng đến môi trường, sức khỏe cộng đồng và an toàn thực phẩm. Đồng thời, cấm các biện pháp diệt chuột, sinh vật gây hại không an toàn, gây nguy hiểm cho người và vật nuôi.
Nghị định còn quy định chi tiết về thẩm quyền xử phạt của từng chức danh từ Thanh tra viên đến Chủ tịch UBND các cấp, quy trình lập biên bản, thi hành quyết định xử phạt và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như buộc thu hồi, tiêu hủy sản phẩm vi phạm.
Việc ban hành Nghị định 214/2026/NĐ-CP khẳng định quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc xây dựng nền nông nghiệp kỷ cương, minh bạch, trách nhiệm và phát triển bền vững. Các cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương cần khẩn trương tổ chức triển khai, tuyên truyền sâu rộng đến người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để nghị định sớm đi vào cuộc sống hiệu quả. Đây sẽ là nền tảng quan trọng góp phần bảo vệ sản xuất nông nghiệp, nâng cao chất lượng cuộc sống của bà con nông dân và thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội./.
