Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đô thị xanh, giảm phát thải và cải thiện chất lượng không khí thông qua việc triển khai thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực trung tâm Thành phố. Trong lộ trình này, giao thông công cộng và phương tiện xanh được xác định là nền tảng quan trọng, góp phần giảm ô nhiễm từ hoạt động giao thông và tạo dựng thói quen di chuyển thân thiện với môi trường.

Theo định hướng của Thành phố, tại khu vực Vành đai 1 - nơi dự kiến mở rộng vùng phát thải thấp trong các giai đoạn tiếp theo - hệ thống giao thông công cộng sẽ được tăng cường với các loại hình phù hợp điều kiện hạ tầng đô thị như xe buýt điện, xe buýt cỡ nhỏ, mini buýt, kết hợp với hệ thống xe đạp công cộng và các điểm trung chuyển. Song song với đó là việc phát triển hạ tầng hỗ trợ gồm điểm gửi xe, trạm sạc, điểm đổi pin và hệ thống dữ liệu phục vụ công tác quản lý.

Đến tháng 4/2026, Hà Nội đã chuyển đổi 28 trong tổng số 128 tuyến xe buýt sang sử dụng điện với 490 phương tiện hoạt động. Cùng với 139 xe buýt sử dụng khí CNG, tổng số xe buýt dùng điện và năng lượng xanh trên địa bàn đạt 629 xe, chiếm khoảng 32,7% tổng số phương tiện xe buýt. Theo kế hoạch, đến hết năm 2026, số xe buýt sử dụng năng lượng sạch sẽ tăng lên 827 phương tiện, tương đương gần 43% đội xe toàn Thành phố.

Đối với khu vực thí điểm vùng phát thải thấp, Thành phố định hướng chuyển đổi các tuyến buýt đang hoạt động trong khu vực sang phương tiện sử dụng năng lượng xanh. Các tuyến xe buýt điện cỡ nhỏ và mini buýt sẽ được nghiên cứu triển khai nhằm phục vụ nhu cầu đi lại trên những tuyến phố có mặt cắt hẹp, đồng thời tăng khả năng kết nối với các điểm trung chuyển, bãi đỗ xe, khu dân cư, cơ quan và điểm tham quan du lịch.

Bên cạnh xe buýt, hệ thống xe đạp công cộng cũng được xác định là một trong những giải pháp quan trọng cho các chuyến đi ngắn trong khu vực trung tâm. Hiện Hà Nội có khoảng 130 trạm xe đạp công cộng với 1.800 phương tiện, trong đó có 300 xe đạp điện. Thành phố dự kiến bổ sung thêm nhiều vị trí mới trong khu vực Vành đai 1 nhằm mở rộng mạng lưới phục vụ người dân và du khách. Riêng khu vực Hoàn Kiếm - Cửa Nam sẽ được tăng thêm 25-30 trạm, nâng tổng số phương tiện lên khoảng 410-500 xe.

Những bước chuẩn bị này cho thấy Hà Nội không triển khai vùng phát thải thấp theo hướng chỉ kiểm soát hoặc hạn chế phương tiện gây ô nhiễm, mà đồng thời xây dựng các lựa chọn thay thế thuận tiện, dễ tiếp cận hơn cho người dân. Đây được xem là yếu tố quan trọng để quá trình chuyển đổi diễn ra hiệu quả, hạn chế tác động đến hoạt động đi lại và sinh kế của người dân.

Việc triển khai vùng phát thải thấp sẽ được thực hiện theo lộ trình từng bước. Giai đoạn thí điểm từ ngày 1/7 đến 31/12/2026 tập trung tại khu vực Hoàn Kiếm. Trong năm 2027, phạm vi dự kiến mở rộng sang khu vực Hoàn Kiếm - Cửa Nam trước khi triển khai trên toàn bộ khu vực Vành đai 1 từ năm 2028 đến 2029 và duy trì từ năm 2030 trở đi.

Mục tiêu đến năm 2030 là giảm khoảng 20% lượng phát thải bụi mịn PM2.5 phát sinh trực tiếp từ giao thông và giảm khoảng 30% lượng phát thải CO, NO₂ so với kịch bản thông thường. Với sự chuẩn bị về hạ tầng, phương tiện và các giải pháp hỗ trợ chuyển đổi, Hà Nội đang từng bước xây dựng nền tảng cho vùng phát thải thấp, hướng tới cải thiện chất lượng không khí, giảm ô nhiễm môi trường và phát triển đô thị xanh, bền vững trong tương lai.